Της Δρ. Αννίτας Αντωνιάδου

Φτωχοί Συστρατιώτες του Χριστού και του Ναού του Σολομώντα

Το 1191 μ.Χ. ο Ριχάρδος ο Λεοντόκαρδος, βασιλιάς της Αγγλίας κατά τη Γ΄Σταυροφορία, κατέπλευσε στην Κύπρο κι έπειτα από ξεκαθάρισμα λογαριασμών με τον Βυζαντινό τοποτηρητή Ισαάκιο Κομνηνό ο Ριχάρδος κατάφερε να κατακτήσει το νησί. Αφού λεηλάτησε την Κύπρο, ο Ριχάρδος που δεν επιθυμούσε να διατηρήσει την Κύπρο υπό τη δική του εξουσία, πούλησε το στους Ναΐτες που αποτελούσαν ισχυρότατο θρησκευτικό-στρατιωτικό τάγμα, που πρωτοστάτησε στις Σταυροφορίες στους Αγίους Τόπους.

Πολλοί οι μύθοι που αφορούν τους υπερασπιστές του Ναού του Σολομώντα. Μύθοι που έλκουν την καταγωγή τους από την οικονομική αυτοκρατορία που κατασκευάσανε μετατρέποντας το προσκύνημα των χριστιανών στους Άγιους Τόπους σε μπίζινα.

Το 1065 μ.Χ. η Ιερουσαλήμ βρίσκεται στα χέρια των αλλόπιστων, και η ασφάλεια των χριστιανών προσκυνητών στους Άγιους Τόπους διακυβεύεται. Εννιά ιππότες-μοναχοί από τη Γαλλία, με επικεφαλής τον Hugues de Payns παρουσιάστηκαν στο βασιλιά Βαλδουίνο Β της Ιερουσαλήμ και του πρότειναν την ίδρυση μίας κοινότητας που θα ακολουθούσε τον κανόνα θρησκευτικού τάγματος και θα αφιερωνόταν στην προστασία των προσκυνητών.

Στις 15 Ιουλίου του 1099 ελευθερώνουν την Ιερουσαλήμ από τους Μουσουλμάνους. Ο βασιλιάς Βαλδουίνος Β΄ και ο Πατριάρχης τους δίνουν αμέσως χρηματική βοήθεια μέσω εκκλησιαστικών εισοδημάτων. Το 1118 μ.Χ. οι Ναΐτες, που δεν είχαν σταθερή βάση μέχρι τότε, έλαβαν ως δώρο για τις υπηρεσίες τους από τον βασιλιά της Ιερουσαλήμ Βαλδουίνο Β’, τη γη και τα κτίσματα του Όρους του Ναού της Ιερουσαλήμ. όπου βρίσκονται τα ερείπια του ναού του Σολομώντος. Σχηματίζουν έτσι το τάγμα «Φτωχοί Συστρατιώτες του Χριστού και του Ναού του Σολομώντα» (The Poor Fellow-Soldiers of Jesus Christ and the Temple of Solomon) για να εγγυηθούν το ασφαλές πέρασμα των χριστιανικών καραβανιών.

Οι ιππότες την ημέρα των Χριστουγέννων του 1119 στον ναό του Αγίου Τάφου της Ιερουσαλήμ ενώθηκαν με τους τρεις κλασικούς μοναστικούς όρκους για πενία, αγνότητα, υποταγή και έναν επιπλέον όρκο για προστασία των προσκυνητών, παρουσία του Πατριάρχη. Έτσι, λοιπόν, συγκροτείται ο πρώτος πυρήνας. Όσον αφορά τις αρχικές προθέσεις των ιπποτών αυτών πιστεύεται ότι ενδέχεται απλώς να επιθυμούσαν να ιδρύσουν μία ιερά μονή ή μία αδελφότητα στην Παλαιστίνη.

Το Άγιο Δισκοπότηρο

Οι Ναΐτες φαίνεται ότι επιδόθηκαν στην πρώτη ευρείας κλίμακας αρχαιολογική ανασκαφή στο Όρος, είτε γιατί έχτιζαν είτε γιατί αναζητούσαν κάτι. Αν βρήκαν κάτι, κανείς δεν ξέρει, οι φήμες μιλούν για το Άγιο Δισκοπότηρο ή την Κιβωτό της Διαθήκης. Σύντομα όμως το νεοσύστατο μοναστικό τάγμα θα έχει την πλήρη υποστήριξη τόσο του βασιλιά της Ιερουσαλήμ όσο και πολλών ευρωπαίων μοναρχών και ευγενών.

Αντιπροσωπεία των φτωχών Ιπποτών επισκέπτεται τον Πάπα Ιννοκέντιο Β’ στη Ρώμη, που για να εξαγοράσει την σιωπή τους, τους χαρίζει πλούτο και εξουσία! Τα προνόμια που τους δόθηκαν από τον πάπα, ανάμεσα στα οποία απαλλαγή από τη φορολογία, και λογοδοσία μόνο στον Πάπα, τους επέτρεψαν να ενισχυθούν οικονομικά και να οργανωθούν σε ένα τεράστιο τραπεζικό σύστημα που κάλυπτε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων, όπως η φύλαξη πολύτιμων αντικειμένων και περιουσίων, ο δανεισμός κ.α.

Οι Φτωχοί Μοναχοί-Στρατιώτες που ίππευαν ανά δύο το άλογο τους μετατράπηκαν σε πολυεθνική που έλεγχε το ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα. Τα προνόμια που δόθηκαν στους Ναΐτες Ιππότες από τον Πάπα, ανάμεσα στα οποία ήταν και η απαλλαγή τους από τη φορολογία, τους επέτρεψαν να οργανωθούν σε ένα τεράστιο οικονομικό και τραπεζικό σύστημα που κάλυπτε ένα ευρύ φάσμα οικονομικών δραστηριοτήτων στην Ευρώπη και στη Μέση Ανατολή, όπως ήταν ο δανεισμός και η φύλαξη πολύτιμων αντικειμένων.

Η χρηματοπιστωτική αυτή δράση των Ναϊτών οδήγησε στη γέννηση του τραπεζικού συστήματος που έχουμε σήμερα. Μέχρι και βασίλεια υποθηκεύονταν στο Τάγμα για ένα χαμηλότοκο δάνειο, ενώ τα πετράδια του στέμματος των ευρωπαίων μοναρχών έμπαιναν ως εγγύηση. Γαλλία, Αγγλία, Πορτογαλία, Ουγγαρία και πολλά Μεσαιωνικά βασίλεια της Μέσης Ανατολής φιλοξενούσαν πλέον παραρτήματα του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος των Ιπποτών, το οποίο διαχειριζόταν περισσότερα από 9.000 κτήματα και ιδιοκτησίες.

Το Τάγμα πόλος έλξης

Το τάγμα καθίσταται πλέον ένα πολύ ισχυρό στρατιωτικό σώμα αποκτώντας τεράστιο πλούτο ενώ γίνεται και πόλος έλξης για την ευρωπαϊκή αριστοκρατία που επιθυμεί να πολεμήσει στο όνομα του Θεού κατά των άπιστων. Εχθροί των Ναϊτών οι Μουσουλμάνοι αλλά πολλές φορές συγκρούονταν με χριστιανούς βασιλείς και ηγεμόνες. Ζούσαν ομαδικά, χωρίς συζύγους, στο ίδιο στρατόπεδο και με τον ίδιο τρόπο, και ήταν αδέλφια στον πόλεμο και στην ειρήνη.

Εξοπλισμένοι σαν αστακοί και εκπαιδευμένοι στην εντέλεια, οι μοναχοί-μαχητές μετατράπηκαν σε ένα ελίτ σώμα στρατού και διαδραμάτισαν κεφαλαιώδη ρόλο στην πολεμική ιστορία των Αγίων Τόπων. Στη μάχη του 1177 μ.Χ. 500 Ναΐτες ήταν αρκετοί για να τα βάλουν με μουσουλμανικές στρατιές των 26.000 αντρών.

Ταυτόχρονα οργάνωσαν διάφορους προμαχώνες και στρατιωτικές βάσεις σε περιοχές της Συρίας, Παλαιστίνης, όπως τα κομητεία και πριγκιπάτα της Τρίπολης, της Αντιόχειας, της Έδεσσας. Στις δεκαετίες 1220 και 1230 οι Ναΐτες επεκτάθηκαν στην περιοχή Χαλεπίου, διατηρώντας μια βάση ημιανεξάρτητη. Από την Άκρα εξάγονταν προς την Ευρώπη ζάχαρη, μπαχαρικά, βαφές και εξωτικά προϊόντα. Ο πλούτος που απέφερε το εμπόριο, οι κτηματικές περιουσίες και η απαλλαγή οποιονδήποτε φόρων, επέτρεψαν στους Ναΐτες να συσσωρεύσουν μεγάλο πλούτο, προκαλώντας αισθήματα φθόνου και μνησικακίας.

Το Τάγμα στην Κύπρο για πρώτη φορά

Με ένα τεράστιο κεφάλαιο 100.000 Βυζαντίων (χρυσό νόμισμα αξίας 24 καρατιών) οι Ναΐτες αγοράζουν την Κύπρο και το τάγμα στέλνει στην νήσο μια μικρή ομάδα ιπποτών, με επικεφαλή τον Γάλλο Arnaud de Bourchar. Οι Ναΐτες, με την ονομασία ‘Τεμπλάροι’ δηλαδή Ιππότες του Ναού ή του Τέμπλου, ή όπως τους αποκαλεί ο μεσαιωνικός Κύπριος χρονογράφος Λεόντιος Μαχαιράς, ‘Τεμπλιώτες’, επιδόθηκαν σε νόμιμες αλλά και παράνομες διεργασίες στην Λεμεσό του Μεσαίωνα.

Το Τάγμα εγκατέστησε τη διοικητική του έδρα σε ένα κάστρο στην Λευκωσία με παραρτήματα στη Λεμεσό και Αμμόχωστο. Οι Ιππότες  για να διοικούν τις διάφορες περιοχές ιδρύσαν την ανώτερη στρατιωτική διοίκηση τους στο χωριό Φοίνικας, στην Commandaria della Finicha συμπεριλαμβάνοντας τα χωριά, Φοίνικας, Καλογιαννάκια, Ανώγυρα, Πλατανίσκεια και Αγία Ειρήνη. Από εκεί διοικούσαν τις επαρχίες Πάφου-Λεμεσού.

Οι Ναΐτες υπήρξαν ιδιαίτερα σκληροί προς τους Κύπριους. Η διοίκηση τους ήταν καταπιεστική, ενώ επιδοθήκαν σε αρπαγές, φυλακίσεις, φόνους, φορολογίες και κάθε είδους βιαιότητες. Η ζωή των κατοίκων ήταν ανυπόφορη. Στις 5 Απριλίου 1192, Κυριακή του Πάσχα, οι Κύπριοι επαναστατούν. Τα σχέδια τους προδίδονται και έτσι οι Ναΐτες κατορθώνουν να κλειστούν στο κάστρο της Λευκωσίας. Οι Ιππότες στο κάστρο περιμένουν το βράδυ για να θέσουν σε εφαρμογή το σχέδιό τους. Οι Κύπριοι, άπειροι στα στρατιωτικά και υποτιμώντας τη μικρή ομάδα των Ιπποτών, επιδόθηκαν στο γλέντι για την εορτή του Πάσχα. Τότε εκμεταλλευόμενοι το γεγονός οι έμπειροι Ναΐτες τα ξημερώματα αιφνιδίασαν με την έξοδο τους από το κάστρο. Ακολούθησε σφαγή! Ο χρονογράφος της εποχής Φλώριος Βουστρώνιος αναφέρει πως τόσο τρομερή ήταν η σφαγή κα το μένος των Ιπποτών που το αίμα των εξεγερμένων Κυπρίων έρεε στον Πεδιαίο ποταμό.

Η καταστολή της εξέγερσης πνίγηκε στο αίμα όμως οι Ναΐτες απαιτήσαν την ακύρωση της συμφωνίας αγοράς του νησιού. Ο Ριχάρδος αποδέχθηκε την απαίτηση τους και βρήκε καινούριο αγοραστή τον Φράγκο Γκυ Ντε Λουζινιάν, ένα έκπτωτο ευγενή, ο οποίος είχε εκδιωχθεί από το βασίλειο της Ιερουσαλήμ.

Το Τάγμα ξανά στην Κύπρο

Τα μικρά κρατίδια των Σταυροφόρων στην Μέση Ανατολή, με το βλέμμα τους στραμμένο στη Δύση, δεν κατάφεραν να επιζήσουν έτσι με την πτώση της Άκρας το 1291, σηματοδοτήθηκε και το οριστικό τέλος της παρουσίας τους στην περιοχή. Οι λόγοι της κατάρρευσης αυτού του καθεστώτος γεωγραφικοί και διπλωματικοί. Οι Σταυροφόροι δεν κατάφεραν να δημιουργήσουν και να αναπτύξουν καλές σχέσεις με την Αίγυπτο και το Βυζάντιο, ενώ η Δύση ήταν αρκετά μακριά, για να τους παρέχει στρατιωτική και διπλωματική βοήθεια. Επιπλέον οι Λατίνοι στην περιοχή αποτελούσαν μειοψηφία έναντι στην πλειοψηφία των κατοίκων της περιοχής που ανήκε στο ορθόδοξο δόγμα ή ήταν μουσουλμάνοι, τους οποίους οι Φράγκοι ευγενείς φεουδάρχες δεν θεωρήσαν ποτέ ίσους πολίτες.

Μετά την πτώση της Άκρας το 1291, η έδρα του πάλαι ποτέ βασιλείου της Ιερουσαλήμ και η ηγεσία των Ιπποτών του Ναού μεταφέρεται στην Κύπρο.  Σε γενική συνέλευση στη Λευκωσία, 400 Ναΐτες, ιππότες, υπαξιωματικοί και απλοί στρατιώτες ψήφισαν τον Μέγα Μάγιστρο Jacques de Molay / Ιάκωβος ντε Μολέ σε αντικατάσταση του προηγούμενου Μάγιστρου, 22ου Μάγιστρου του Τάγματος που έπεσε υπερασπιζόμενος την Άκρα.

Ο Ιάκωβος ντε Μολέ, ήταν ο τελευταίος Μέγας Μάγιστρος των Ιπποτών του Ναού, διοικώντας το Τάγμα από τις 20 Απριλίου του 1292 έως τη διάλυσή του το 1307. Αν και σχετικά λίγα είναι γνωστά για την πραγματική του ζωή θεωρείται ο πιο διάσημος Ιππότης του Ναού, μαζί με τον ιδρυτή του Τάγματος και πρώτο Μέγα Μάγιστρο Hugues de Payns. Στόχος του να μεταρρυθμίσει και να ενισχύσει το Τάγμα. Ο ντε Μολέ είχε άριστες σχέσεις με τους μονάρχες της Ευρώπης, όπως και με τον Πάπα Βονιφάτο. Ο Πάπας εξέδωσε μια βούλλα που μεταξύ άλλων, έλεγε πως οι Ναΐτες θα συνέχιζαν να έχουν τα ίδια προνόμια, που απολάμβαναν με φοροαπαλλαγή και στην Κύπρο και πως θα μπορούσαν να διεξάγουν εμπόριο στα λιμάνια της Μέσης Ανατολής και Αιγύπτου με τις δίκες τους γαλέρες.

Ο Βασιλιάς Ερρίκος ΙΙ ανησύχησε για τη μαζική άφιξη των Ναϊτών. Οι σχέσεις των Σταυροφόρων με τον Βασιλιά ήταν τεταμένες, γι’ αυτό και οι Ναΐτες υπήρξαν συνεργοί για την εκθρόνισή του τον Απρίλιο του 1306, βοηθώντας τον αδελφό του Amaury de Lusignan να καταστεί Κυβερνήτης Αντιβασιλέας της Κύπρου.

Το τέλος των Ιπποτών

O ντε Μολέ στις 12 Οκτωβρίου 1307 ταξίδευσε από την Κύπρο στο Παρίσι για να παραστεί στην κηδεία της νύμφης του Βασιλιά Φιλίππου ΙV Ωραίου της Γαλλίας ως υψηλός ευγενής εκπροσωπώντας το Τάγμα. Του προσφέρθηκε μάλιστα να είναι και ένας από εκείνους που μετέφεραν την σωρό. Την επόμενη όμως Παρασκευή 13 Οκτωβρίου 1307, κατόπιν οδηγιών του Βασιλιά Φίλιππου Δ’ , ο Μέγας Μαγίστρος συνελήφθη.

Η εξουσία τους έχει αγγίξει πρωτόγνωρα επίπεδα, γι’ αυτό και ο Φίλιππος, πιέζει τον τότε Πάπα Κλήμη Ε’ να τους χαρακτηρίσει αιρετικούς και εχθρούς της χριστιανοσύνης. Χρέη, συλλήψεις, σοδομισμοί και συνωμοσία κατά της ζωής του Γάλλου βασιλιά, με ιθύνοντες τους Ναΐτες Ιππότες που στρατοπέδευαν τότε και στη Λεμεσό.

Ο Φίλιππος διέταξε τη σύλληψη και το βασανισμό του ντε Μολέ και άλλων Γάλλων ιπποτών ώστε να αποσπάσει ομολογίες. Οι άντρες του βασιλιά εισέβαλαν στις κεντρικές εγκαταστάσεις των Ναϊτών Ιπποτών και συνέλαβαν εκατοντάδες την Παρασκευή, 13 Οκτωβρίου 1307 (απ’ όπου βγήκε η φράση Παρασκευή και 13). Μόνο σε μια μέρα συνελήφθησαν 1500 ιππότες υπαξιωματικοί και απλά μέλη, ενώ η περιουσία του Τάγματος και των Μελών δημεύτηκε. Η αλήθεια είναι ότι ο βασιλιάς της Γαλλίας, καταχρεωμένος στους Ναΐτες, είχε ήδη προβεί σε μια μακρά σειρά από δημιουργικές κινήσεις για να ελαφρύνει το χρέος του χαρακτηρίζοντας αιρετικές ολόκληρες κοινότητες για να υφαρπάξει περιουσίες, ενώ στράφηκε και κατά των Λομβαρδών εμπόρων.

Από τις 3000 μέλη που αριθμούσαν, στις ανακρίσεις αναφέρονται μόνο 600. Οι Ναΐτες κάηκαν στην πυρά αφότου καταδικάστηκαν για αιρετική δράση μετά από φρικτά βασανιστήρια. Ο ίδιος ο ντε Μολέ αργότερα ενώπιον των Καρδιναλίων που απέστειλε ο Πάπας, απέσυρε την κατάθεσή του που όπως δήλωσε έκανε κατόπιν βασανιστηρίων, δείχνοντας τα σημάδια στο σώμα του. Ο Φίλιππος διέταξε το θάνατό του στην πυρά τον Μάρτιο του 1314.

Με την διάλυση του τάγματος, ο Φίλιππος ήταν ελεύθερος να οικειοποιηθεί τα πλούτη των Ναϊτών. Το περίεργο όμως είναι ότι δεν βρήκε ούτε φράγκο!

Όσοι γλίτωσαν τις διώξεις και τις σφαγές που εξαπόλυσε ο Γάλλος βασιλιάς  προσαρμόστηκαν και αφομοιώθηκαν στο περιθώριο της ευρωπαϊκής ιστορίας. Αρκετοί, για κάποιο ανεξιχνίαστο λόγο καταφεύγουν στη Σκωτία αλλά και στην Κύπρο, συγκριμένα στο Κάστρο του Κολοσιού όπου τάγμα βρισκόταν σε ισχυρή θέση. Κάποιοι από αυτούς εντάχθηκαν στη συνέχεια στους Ιωαννίτες Ιππότες της Μάλτας.

Οι δίκες στην Κύπρο

Ένα χρόνο αργότερα, στις 6 Μαΐου 1308 οι παπικές οδηγίες για τη σύλληψη των Ιπποτών  φτάνουν στην Κύπρο.  Ο Amaury δεν έδειξε μεγάλο ζήλο για την εφαρμογή τους αφού οι Ναΐτες τον είχαν βοηθήσει στο πραξικόπημα κατά του αδελφού. Προτείνει μια ήπια μορφή κατ’οίκον κρατήσεως στους 83 ιππότες και 35 υπολοχαγούς.

Στις 12 Μαΐου όμως οι Ναΐτες αναγκάστηκαν από τον Πρίγκηπα της Γαλιλαίας d’ Ibelin να καταθέσουν τα όπλα και να γίνει καταγραφή της περιουσίας των. Κάποιοι δέχτηκαν να συγκεντρωθούν σε κάποιο χώρο στην Αρχιεπισκοπή της Λευκωσίας ενώ άλλοι αρνούνται και προετοιμάζονται για αντίσταση. Όταν άρχισε η καταγραφή της περιουσίας των Ναϊτών, ο Μέγα Μάγιστρος Ayme d’ Οselier με τους πιο πολλούς ιππότες εγκατέλειψαν κρυφά τη Λευκωσία και κατέφυγαν στη Λεμεσό, έτοιμοι να πολεμήσουν Στο τέλος αφού έκρυψαν τους θησαυρούς τους αναγκάστηκαν να παραδοθούν την 1η Ιουνίου 1308, έπειτα από ολιγοήμερη πολιορκία των οικιών τους που κάθε μια ήταν και ένα απόρθητο φρούριο. Τελικά φυλακίστηκαν στον πύργο της Χοιροκοιτίας και στα Λεύκαρα.

Οι Ιππότες όμως αρνούνται να παραστούν σε δίκη οπότε ο Amaury τους εξαναγκάζει με την απειλή πως αν δεν υπακούσουν θα τους θανατώσει. Η δίκη των Ναϊτών ξεκίνησε στις 15 Μαΐου 1308.  Οι κατηγορίες σκοπό είχαν να σοκάρουν την δημόσια τάξη ώστε οι καταδίκες να φανούν αληθοφανείς. Η πρώτη κατηγορία ήταν ότι οι Ναΐτες αρνούνταν την Παναγία και τον Ιησού, χαρακτηρίζοντας τον Χριστό ψευδοπροφήτη. Η κατηγορία ανέφερε ότι η ασέβεια των Ναϊτών ήταν τέτοια, ώστε κατά την διάρκεια των μυστικών τους τελετών ποδοπατούσαν κι έφτυναν τον Σταυρό. Οι Ναΐτες είχαν καταργήσει την θεία κοινωνία, την εξομολόγηση και την άφεση αμαρτιών που πραγματοποιούσαν οι ίδιοι οι αρχηγοί του Τάγματος. Άλλη κατηγορία ότι στις τελετές εισόδου νέων Ναϊτών, οι αξιωματικοί τους υποχρέωναν να φιλιούνται στο στόμα, στον αμφαλό, στα οπίσθια και τελικά απαιτούσαν να δεχθούν ομοφυλοφιλική σχέση με τους άλλους αδελφούς. Η κατηγορία αυτή στόχευε να προκαλέσει αίσθημα αηδίας, καθότι ο σοδομισμός εθεωρείτο έγκλημα ακολασίας.

Μεταξύ της 15ης και 21ης Μαΐου καλέστηκαν στο εδώλιο να μαρτυρήσουν οι ίδιοι οι ιππότες, ενώ από 1η έως 4η Ιουνίου παρουσιάσθηκαν 35 πρόσωπα μάρτυρες, πρίγκηπες, κληρικοί, απλοί πολίτες μη μέλη του Τάγματος, οι οποίοι δήλωσαν πως δεν είχαν προσέξει τίποτε το ενοχοποιητικό στην συμπεριφορά των Ναϊτών και πως ήταν καλοί Χριστιανοί που πολέμησαν σκληρά για την χριστιανική πίστη.

Η δίκη σταμάτησε απότομα, όταν στις 5 Ιουνίου βρέθηκε ακρωτηριασμένο το σώμα του Amaury στα σκαλιά του σπιτιού του. Με υπόνοιες πως οι Ναΐτες είχαν πάρει ενεργό μέρος στη δολοφονία του, η επιστροφή του εξόριστου Βασιλιά Ερρίκου τον Ιούνιο του 1310 όπως ανεμένετο δεν ήταν καθόλου φιλική. Ακολούθησε μεγάλη καθυστέρηση για νέα δίκη, ενώ σε επιστολή του ο Πάπας Κλήμης V τον Αύγουστο του 1311,  έδινε οδηγίες όπως οι Ναΐτες βασανισθούν για την εξασφάλιση ομολογιών, αποστέλλοντας προς τούτο ειδικούς ιεροεξεταστές. Τα αποτελέσματα των δικών αυτών παραμένουν άγνωστα. Ο Μάγιστρος Ayme d’ Οselier και πολλοί άλλοι ανώτεροι αξιωματούχοι πέθαναν από τις κακουχίες και τα βασανιστήρια στα μπουντρούμια των φυλακών στο κάστρο της Κερύνειας.

 Οι δίκες τόσο στην Κύπρο όσο και στη Γαλλία κράτησαν  καιρό.  Οι αποφάσεις υποδεικνύουν πως οι ομολογίες εξασφαλίστηκαν ύστερα από σωματικά και ψυχολογικά βασανιστήρια. Η τελική απόφαση για διάλυση του Τάγματος πάρθηκε από την Σύνοδο της Βιέν στις 3 Απριλίου 1312. Στην Κύπρο η διάλυση του Τάγματος αναγνώστηκε επίσημα στις 7 Νοεμβρίου 1313 στον Καθεδρικό Ναό Λευκωσίας.

Η απήχηση των Ναϊτών Ιπποτών  με τα μεσαιωνικά τους καμώματα και τις μυστικιστικές τους δραστηριότητές παρά τους τόσους αιώνες παραμένει εντυπωσιακή σε παγκόσμιο επίπεδο. Οι θρύλοι πολλοί, τα μυστήρια ακόμα περισσότερα, και η διαχωριστική γραμμή μεταξύ μύθου και πραγματικότητας δυσδιάκριτη.