Κείμενο: Σαν Σήμερα

Μία από τις ντροπιαστικότερες σελίδες για τους Αμερικανούς στον πόλεμο του Βιετνάμ, ένα έγκλημα πολέμου, που θα έπρεπε να έχει απασχολήσει κάποιο διεθνές δικαστήριο.

Το απόγευμα της 15ης Μαρτίου 1968 η ομάδα του 25χρονου υπολοχαγού Γουίλιαμ Κάλεϊ διατάσσεται να εκκαθαρίσει το χωριό Μι Λάι (Μάι Λάι όπως το γνωρίζουμε στην Ελλάδα) από τους κομμουνιστές αντάρτες Βιετκόνγκ που το κατείχαν. Η πληροφορία αποδεικνύεται εσφαλμένη. Στο χωριό αυτό του Νοτίου Βιετνάμ βρίσκονται μόνο γυναικόπαιδα και ανήμποροι ηλικιωμένοι. Την επομένη το πρωί (16 Μαρτίου) οι στρατιώτες του Κάλεϊ, με προϋπηρεσία μόλις τριών μηνών στο αφιλόξενο Βιετνάμ, κατασφάζουν με πρωτοφανή αγριότητα τους αμάχους. Υπολογίζεται ότι ο αριθμός των θυμάτων κυμαίνεται από 350 ως 500.

And babies (26 décembre 1969), μία από τις πιο εμβληματικές αφίσες για τον πόλεμο του Βιετνάμ, έργο της Art Workers’ Coalition (AWC) που συνδύασε τη γνωστή φωτογραφία του Ronald L. Haeberle με ένα απόσπασμα από συνέντευξη αμερικανού στρατιώτη. Το ΜΟΜΑ είχε υποσχεθεί να την χρηματοδοτήσει, αλλά έκανε πίσω όταν οι Nelson Rockefeller και William S. Paley (διευθυντής του CBS), που ήταν μέλη του διοικητικού συμβουλίου του μουσείου, εξέφρασαν την έντονη δυσαρεσκειά τους. Παρ’ ολα αυτά η αφίσα τυπώθηκε σε 50.000 αντίτυπα. Πηγή: www.lifo.gr

Το περιστατικό μένει κρυφό από το Πεντάγωνο για ένα χρόνο σχεδόν, έως ότου έλθει στο φως από τα δημοσιεύματα του διακεκριμένου δημοσιογράφου Σέιμουρ Χερς (γνωστού στις μέρες μας από την αποκάλυψη του κολαστηρίου Αμπού Γκράιμπ στο Ιράκ) και την επιμονή ενός επαναπατρισθέντος εφέδρου, που βομβαρδίζει με επιστολές την αμερικανική κυβέρνηση. Διατάσσεται, τελικά, δικαστική έρευνα και πέντε στρατιώτες κάθονται στο εδώλιο του στρατοδικείου.

Η σφαγή του Mỹ Lai είναι κυρίως γνωστή από τις φωτογραφίες του ένστολου τότε φωτογράφου του αμερικανικού στρατού Ronald L. Haeberle. Η έκθεση Peers ανέφερε ότι ο λοχαγός Medina είχε δώσει εντολή στους άντρες του να «κάψουν τα σπίτια, να σκοτώσουν τα ζώα και να καταστρέψουν τις καλλιέργειες και τα τρόφιμα.» Πηγή: www.lifo.gr

Η δίκη αρχίζει στις 17 Νοεμβρίου 1970 και η απόφαση της 31ης Μαρτίου 1971 ενοχοποιεί μόνο τον επικεφαλής της σφαγής, τον υπολοχαγό Κάλεϊ. Ο υπολοχαγός υποστήριξε ότι εκτελούσε διαταγές ανωτέρων του, γεγονός που αρνήθηκε ο διοικητής του, λοχαγός Έρνεστ Μεντίνα, που κατέθεσε ως μάρτυρας. Καταδικάζεται σε ισόβιο κάθειρξη το 1971, η οποία μετατρέπεται σε πρόσκαιρη κάθειρξη 20 ετών και στη συνέχεια 10 ετών, με απόφαση του Αναθεωρητικού Στρατοδικείου στις 16 Φεβρουαρίου 1973.

Φωτ. Ronald L. Haeberle. Πηγή: www.lifo.gr

Ο Κάλεϊ θα παραμείνει στη φυλακή (στην πραγματικότητα σε κατ’ οίκον περιορισμό στο διαμέρισμά του στο στρατόπεδο Φορτ Μπένιγκ της Τζόρτζια) μόλις τρεισήμισι χρόνια και στη συνέχεια θα λάβει χάρη από τον πρόεδρο Νίξον. Σήμερα, ο Ουίλιαμ Κάλεϊ ζει στο Κολάμπους της Τζόρτζια και είναι ιδιοκτήτης κοσμηματοπωλείου. Σύμφωνα με τους οικείους του, πάσχει από αϋπνίες, εξαιτίας των τύψεως συνειδήσεως.

Αριστ. : Λίγο μετά τη λήψη αυτή, όπως δήλωσε ο Haeberle, η ομάδα με την οποία πορευόταν συνάντησε ένα νεαρό άντρα και δύο κορίτσια που «εκλιπαρούσαν για τις ζωές τους» πριν δεχτούν πυρά από αυτόματα όπλα. Δεν υπάρχει φωτογραφία από αυτό το συμβάν, πρόσθεσε ο Haeberle. Φωτ. My Lai Massacre Museum. Δεξ. : Τρία πτώματα Βιετναμέζων κείτονται στο δρόμο που οδηγεί σε μία άλλη πόλη. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, αυτή είναι η περιοχή όπου η ομάδα μπορούσε να διασχίσει την τάφρο. Φωτ. Ronald L. Haeberle/Getty Images. Πηγή: www.lifo.gr

Η «Σφαγή του Μι Λάι» ήταν καταστροφική για την εικόνα των ΗΠΑ. Γιγάντωσε το αντιπολεμικό κίνημα στο εσωτερικό της χώρας και φούντωσε τον αντιαμερικανισμό στον υπόλοιπο κόσμο.