Ήταν μία από τις πιο πετυχημένες σατιρικές εφημερίδες του 19ου αιώνα στην Κύπρο, ωστόσο η λειτουργία της διήρκησε μόνο δυο χρόνια. Ο λόγος για τα 50 φύλλα που κυκλοφόρησε η εφημερίδα «Χωρκάτης» από τον Χριστόδουλο Κούππα, γραμμένη σε κυπριακούς στίχους.

Χριστόδουλος Κούππας, ο Σκαλιώτης

Ο δημοσιογράφος και εκπαιδευτικός από τη Λάρνακα, Χριστόδουλος Κούππας, γεννήθηκε στο πρώτο μισό του 19ου αιώνα στην πόλη του Ζήνωνα. Για ένα σύντομο χρονικό διάστημα δίδαξε στο Σχολαρχείο της Λάρνακας, όμως η δημοσιογραφία τον κέρδισε και έτσι την 1η Δεκεμβρίου 1884 εξέδωσε το πρώτο φύλλο της σατιρικής, κυπριακής εφημερίδας «Χωρκάτης». Γραμμένη σε στίχους, η εφημερίδα σατίριζε διάφορες πολιτικές και κοινωνικές καταστάσεις. Ωστόσο, δύο χρόνια μετά αναγκάστηκε να αναστείλει τη λειτουργία της, αφού οι Κύπριοι συνδρομητές στην Αίγυπτο άρχισαν να διαμαρτύρονται πως δέχονται πολλά πειράγματα από τους Ελλαδίτες που δεν μπορούσαν να κατανοήσουν το γλωσσικό μας ιδίωμα.

Το καλοκαίρι του 1890 ο δικηγόρος Νικόλαος Α. Ρώσσος (1839-1920), δήμαρχος Λάρνακας (1884-1908) άρχισε εργασίες ανακαίνισης του σπιτιού του στη Σκάλα, την ιδιοκτησία του οποίου μοιραζόταν με τον αδελφό του. Κατά τις εργασίες έγιναν και άλλες επεμβάσεις στην περιοχή. Τούτο έδωσε την ευκαιρία στον δημοσιογράφο Χριστόδουλο Κουππά (1845-1918), εκδότη της εφημερίδας Ένωσις (1885-1918), να δημοσιέψει στο σατιρικό παράρτημα Χωρκάτης, της εφημερίδας του, σχετική σατιρική στιχομυθία. Ενδιαφέρον παρουσιάζει και η πρότασή του, ότι καλύτερα θα ήταν να ευθυγραμμιζόταν ο δρόμος από την οικία Αλίμονάκη έως την τούρκικη Αγορά ώστε να υπάρχει ανεμπόδιστη θέα από τα γραφεία της Anglo-Egyptiian έως την Αγορά· μία πρόταση την οποία οποία, περιαυτολογώντας ο Κουππάς, χαρακτηρίζει ότι δεν έγινε ούτε από τους καλύτερους μηχανικούς.

Η μακροβιότερη εφημερίδα, Ένωσις

Παρόλα αυτά, αυτή η συγκυρία δεν σταμάτησε το εκδοτικό του έργο. Στις 28 Νοεμβρίου 1885, εξέδωσε το πρώτο φύλλο της εφημερίδας «Ένωσις». Επρόκειτο με το πρώτο φύλλο αυτό να σφραγίσει μία από τις μακροβιότερες για την περίοδο εφημερίδες, που επί 37 συναπτά έτη συνέχιζε να εκδίδει φύλλα έως ότου ανέλαβε ο Α.Κ.Μακρίδης την αρχισυνταξία της.

Η εφημερίδα κυκλοφορούσε κάθε εβδομάδα και διαδέχθηκε τον Χωρκάτη. Όμως ο Κούππας φρόντισε να εμπλουτίσει τη νέα εφημερίδα με ένα παράρτημα σατιρικό που έφερε τον ίδιο τίτλο. Ήταν μία τετρασέλιδη εφημερίδα σε μικρό μέγεθος –ταμπλόιτ- που περιλάμβανε πλούσια αρθρογραφία και σχολιογραφία, που κάλυπταν το εθνικό θέμα, τις εργασίες του Νομοθετικού Συμβουλίου, γεωργικά, κοινωνικά και εκπαιδευτικά θέματα.

Προφανώς, ήταν υπέρμαχος της Ένωσης με την Ελλάδα, κάτι που απέρρεε και από τον τίτλο της, κάτι που το προήγαγε με την αρθογραφία της ενώ ταυτόχρονα καυτηρίαζε τη βρετανική αποικιοκρατική διοίκηση και όσους συνεργάζονταν μαζί της.

Ο λίβελος και το τέλος

Αν και πρόκειται για μια από τις μακροβιότερες εφημερίδες, δυστυχώς η Ένωσις ανέστειλε τη λειτουργία της το 1922 ύστερα από δικαστικό αγώνα για λίβελο που ασκήθηκε εναντίον της από ισχυρό παράγοντα της Λάρνακας.


Ο Χριστόδουλος Κουππάς (1845-1918), εκδότης της σκαλιώτικης εφημερίδας Ένωσις, ο οποίος έγραφε και σατιρική ποίηση, διαβάζει τον Μάρτιο του 1901 έμμετρο στιχούργημά του κατά τα εγκαίνα του Νέου Θεάτρου “Απόλλων” του Ξενοφώντος Αντωνιάδου.
Ο χώρος, ο οποίος είχε ανακαινιστεί και επρόκειτο να χρησιμοποιηθεί ως θέατρο, φαίνεται ότι παλαιότερα ήταν σταύλος και για τον λόγο αυτό ο Κουππάς βρήκε την ευκαιρία να σατιρίσει το γεγονός με σχετικούς στίχους.
[Η φωτογραφία του Χρ. Κουππά παραχωρήθηκε από τον Λούη Περεντό]. Πηγή: larnaka.wordpress.com