Υπήρξε ο πρώτος και μοναδικός, μέχρι στιγμής, Αντιπρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Ο Τουρκοκύπριος, Φαζίλ Κιουτσούκ, γιατρός στο επάγγελμα, υπήρξε ο πρώτος ηγέτης της τουρκοκυπριακής κοινότητας, στο πρόσωπο του οποίου οι Τουρκοκύπριοι έβλεπαν την «ελπίδα για ύπαρξη» και οι Ελληνοκύπριοι, τον κίνδυνο της Διχοτόμησης.

Γεννήθηκε στη Λευκωσία στις 14 Μαρτίου 1906. Αποφοιτώντας από το Τουρκικό Γυμνάσιο Λευκωσίας, μετέβη στην Κωνσταντινούπολη, όπου σπούδασε Ιατρική και ακολούθως στη Λωζάννη και στο Παρίσι όπου συνέχισε τις μεταπτυχιακές του σπουδές. Επιστρέφοντας στην Κύπρο το 1937, γιατρός πια, άνοιξε το δικό του ιατρείο, το οποίο τις Παρασκευές ήταν ανοιχτό στους άπορους για δωρεάν εξέταση.

Η πολιτική σταδιοδρομία

Ο Φαζίλ Κιουτσούκ αναμείχθηκε με την πολιτική ένα χρόνο μετά την άφιξή του στην Κύπρο. Αρχικά, εξέδωσε την τ/κ εφημερίδα Halkιn Sesi (Φωνή του Λαού), την οποία συνέχισε να διευθύνει μέχρι το θάνατό του. Το 1943 εξελέγη δημοτικός σύμβουλος Λευκωσίας. Το ίδιο έτος ίδρυσε την «Ένωση της Τουρκικής Μειονότητος της Νήσου Κύπρου» (τουρκ. Κ.Α.Τ.Α.Κ.), αλλά σε λίγο καιρό (1945) ίδρυσε με άλλα στελέχη που αποχώρησαν από την οργάνωση αυτή το «Κυπριακό Τουρκικό Εθνικό Κόμμα». Το κόμμα αυτό μετονομάσθηκε αργότερα σε «Εθνική Τουρκική Ένωση Κύπρου» και το 1955 στο κόμμα «Η Κύπρος είναι Τουρκική». Το 1946 ίδρυσε την πρώτη τουρκική εργατική συντεχνία. Μέχρι τότε οι Τουρκοκύπριοι εργάτες ήταν μέλη της ελληνικής συντεχνίας Π.Ε.Ο.

Image result for φαζίλ κιουτσούκ

Η ανθελληνική πολιτική

Μια από τις σημαντικότερες επιτυχίες του Κιουτσούκ ήταν η ανάθεση στους Τουρκοκυπρίους το 1956 της διοικήσεως του Εβκάφ, του ευαγούς θρησκευτικού ιδρύματος, που διαχειριζόταν τεράστιες περιουσίες. Αυτό ήταν μια πράξη πολιτικής σκοπιμότητος εκ μέρους των Άγγλων, οι οποίοι ήθελαν εκείνη την εποχή να προσεταιρισθούν την τουρκοκυπριακή μειονότητα και να την χρησιμοποιήσουν ως αντίβαρο στις ενωτικές επιδιώξεις των Ελλήνων της Κύπρου. Μετά το πέρας του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου και εν όψει του ογκούμενου ενωτικού ρεύματος των Ελλήνων ο Κιουτσούκ ξεκίνησε τον δικό του αγώνα για την καταπολέμηση των ελληνικών θέσεων και για την αφύπνιση του εθνικού αισθήματος των Τουρκοκυπρίων. Παράλληλα ανέλαβε έντονη αντιαποικιακή εκστρατεία από των στηλών της εφημερίδος του, πράγμα που του στοίχισε πολλές προσαγωγές ενώπιον του δικαστηρίου και την επιβολή χρηματικών προστίμων τις περισσότερες φορές.

Image result for Dr Fazıl Küçük

Ένωση Τουρκοκυπριακής Αντίστασης VS ΕΟΚΑ

Μετά την έναρξη του απελευθερωτικού αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. ο Κιουτσούκ ίδρυσε την οργάνωση «Ένωση Τουρκοκυπριακής Αντίστασης», της οποίας υπήρξε αρχηγός. Τα μέλη της οργανώσεως τα όρκιζε στο ιατρείο του ενώπιον μιας μικρής τουρκικής σημαίας. Αργότερα υπήρξε μέλος των τουρκοκυπριακών τρομοκρατικών οργανώσεων Volkan (Ηφαίστειο) και Τ.Μ.Τ. (Türk Mükavemet Teşkilatι=Τουρκική Αντιστασιακή Οργάνωση). Εξαιτίας της δράσεώς του έγινε στόχος της Ε.Ο.Κ.Α., η οποία απείλησε να τον εκτελέσει. Το 1957 ο Κιουτσούκ κυκλοφόρησε το βιβλίο The Cyprus Question – A Permanent Solution (Το Κυπριακό Ζήτημα – Μια μόνιμη Λύση), στο οποίο αποτυπώνονται καθαρά οι σκέψεις και οι προσανατολισμοί του προς μία διχοτομική λύση. Χαρακτηριστικό ήταν το εξώφυλλο του εν λόγω βιβλίου, στο οποίο παρουσιαζόταν ένας χάρτης της Κύπρου με διχοτομημένη την νήσο κατά μήκος του 35ου παραλλήλου.

Fazil Kucuk : News Photo

Καθ’ όλην την διάρκεια του ένοπλου απελευθερωτικού αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. ο Κιουτσούκ δραστηριοποιήθηκε προς την κατεύθυνση της προβολής τόσο στην Τουρκία όσο και στο εξωτερικό των τουρκικών και των τουρκοκυπριακών θέσεων. Κατά τις συνομιλίες στο Λονδίνο (17-19 Μαρτίου 1959) παρέστη ως αντιπρόσωπος των Τουρκοκυπρίων και υπέγραψε εκ μέρους των την συμφωνία ανακήρυξης της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Related image

Πρώτος Αντιπρόεδρος

Στις 13 Δεκεμβρίου 1959 ο Φαζίλ Κιουτσούκ εξελέγη άνευ ανθυποψηφίου Αντιπρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, αφού το Σύνταγμα προέβλεπε Έλληνα Πρόεδρο και Τούρκο Αντιπρόεδρο. Ως αντιπρόεδρος ο Κιουτσούκ δεν συνεργάστηκε ειλικρινώς για την ομαλή λειτουργία του νεότευκτου κυπριακού κράτους. Κατέστη πειθήνιο όργανο της Άγκυρας, με τις θέσεις της οποίας ευθυγραμμίσθηκε σχεδόν πλήρως. Τον Δεκέμβριο του 1963, εξ αφορμής της προτάσεως του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου για τροποποίηση δεκατριών σημείων του Συντάγματος, εκδηλώθηκε ένοπλη ανταρσία των Τουρκοκυπρίων, η οποία και κατεστάλη ύστερα από σκληρές μάχες. Το 1964 οι Τουρκοκύπριοι υπουργοί και οι δημόσιοι υπάλληλοι αποχώρησαν από την Κυβέρνηση και από την Δημόσια Υπηρεσία αντίστοιχα. Παρά ταύτα ο Φαζίλ Κιουτσούκ συνέχισε να αναγνωρίζεται ως αντιπρόεδρος, αξίωμα στο οποίο επανεξελέγη τον Μάρτιο του 1968 και πάλιν άνευ ανθυποψηφίου. Εν τω μεταξύ, το 1967 ανεδείχθη σε πρόεδρο της «Προσωρινής Τουρκοκυπριακής Διοικήσεως». Το 1973, λόγω του ότι έχασε την υποστήριξη της Άγκυρας, ο Κιουτσούκ αναγκάστηκε να μη διεκδικήσει για τρίτη φορά το αξίωμα του αντιπροέδρου. Στο αξίωμα αυτό εξελέγη ο Ραούφ Ντενκτάς. Μετά την εισβολή ο Κιουτσούκ παραμερίστηκε και όλη η εξουσία πέρασε στα χέρια του Ντενκτάς, ο οποίος ήταν πλέον παντοδύναμος.

Image result for Dr Fazıl Küçük

Η κόντρα με τον Μακάριο και η απόσχιση

Το 1963 και ένεκα των διαφορών που είχαν μεταξύ τους οι δύο κοινότητες, ο Πρόεδρος Μακάριος, έδωσε στον Αντιπρόεδρο Φαζίλ, τα 13 σημεία. Ωστόσο, εκείνος δεν απάντησε ποτέ αλλά δήλωσε στην εφημερίδα του, Χαλκίν Σεσί:

«Αυτοί που σκάβουν το λάκκο της Τουρκικής Κοινότητας πρέπει να τον σκάψουν στα δικά τους μέτρα, για να μπορέσουν εύκολα να βγουν απ’ αυτό όταν θα πέσουν οι ίδιοι μέσα, στο σύντομο μέλλον».

Στις 7 Δεκεμβρίου ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών Ερκίν ανήγγειλε ότι η Άγκυρα είχε απορρίψει τις προτάσεις και την ίδια ημέρα ο Τούρκος Πρέσβης Οκζόλ έδωσε στο Μακάριο τη γραπτή απόρριψη.

Image result for φαζίλ κιουτσούκ

Ο Πρόεδρος Μακάριος δεν έκανε δεκτές τις απορρίψεις, τονίζοντας πως οι προτάσεις δόθηκαν στον Αντιπρόεδρο Φαζίλ Κιουτσούκ και δεν δέχεται την απάντηση των ξένων κυβερνήσεων.

Στις 20 Δεκεμβρίου, οι Υπουργοί Εξωτερικών Κύπρου, Ελλάδας και Τουρκίας συναντήθηκαν στο Παρίσι για να συζητήσουν την κατάσταση. Λίγες ώρες αργότερα, η Λευκωσία κλονιζόταν από πυροβολισμούς και αναταραχές. Ήταν η αρχή των διακοινοτικών ταραχών. Δέκα μέρες αργότερα, ο Κιουτσούκ δήλωνε «Το Σύνταγμα είναι νεκρό».

Η συνέντευξη στη Le Monde

Στις 10 Ιανουαρίου 1964, ο Τουρκοκύπριος αντιπρόεδρος προχωράει ακόμα ένα βήμα δηλώνοντας στη γαλλική εφημερίδα: «Θέλουμε χωριστό κράτος. Ήδη προχωρούμε προς την κατεύθυνση της δημιουργίας χωριστής διοίκησης, έχουμε δική μας αστυνομία και τηλεπικοινωνίες. Μετά τη Συνδιάσκεψη του Λονδίνου, θα επεκτείνουμε την αυτονομία μας. Σε ότι αφορά εμάς, η Κυβέρνηση του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου δεν υφίσταται πλέον».