Της Ιλιάνας Κουλαφέτη

Ήταν 31 Αυγούστου 1995, όταν ο Χριστόδουλος Πρωτοπαπάς, ο τότε Διευθυντής Τεχνικών Υπηρεσιών του Λόγου, θα προκαλούσε φρενίτιδα και σάλο στα δεδομένα της κυπριακής κοινωνίας, παρουσιάζοντας για πρώτη φορά τις υπηρεσίες του διαδικτύου. Το internet έμπαινε για πρώτη φορά στη ζωή των Κυπρίων και ήταν έτοιμο να φέρει τα πάνω κάτω. Διαμάχες μεταξύ Αρχιεπισκοπής και ΑΤΗΚ, απαντήσεις στην τουρκική προπαγάνδα των κατεχομένων και της Άγκυρας και ίντερνετ καφέ, ήταν λίγα από τα χαρακτηριστικά αυτής της πρώτης παρουσίασης του ίντερνετ στην Κύπρο. Ο Κυπριακός Χρονογράφος συνάντησε έναν από τους πρωτοπόρους στον χώρο του ίντερνετ, κύριο Σώτο Σαζεΐδη, ο οποίος άνοιξε το πρώτο internet café στην Κύπρο, σε μία εποχή που η λέξη ακουγόταν όχι απλά άγνωστη αλλά και κάπως …τρομακτική.

Τον συναντήσαμε στη νέα του εργασία, το υπέροχα ρετρό Flea Market of Nicosia (δες εδώ), όπου πλέον περνάει τον χρόνο του μαζί με την αδελφή του και όσους Κύπριους λατρεύουν τη μαγεία του παρελθόντος, των αντικών και της vintage κουλτούρας. Ανάμεσα, σε άλλες αναμνήσεις, ξεκινάει να μου διηγείται πώς έφτασε να ανοίξει το πρώτο Flea Market της Κύπρου, όταν ξαφνικά μου αναφέρει πως μεταξύ άλλων, είχε ανοίξει στο κέντρο της Λευκωσίας και το πρώτο internet café της Κύπρου.

Ένα παλιό τηλέφωνο με κυκλικό καντράν, μια γραφομηχανή, σπάνια βιβλία, φωτογραφίες μιας άλλης εποχής, γεωργικά εργαλεία του παρελθόντος, vintage ρούχα μπορεί να βρει κανείς στην καρδιά της Λευκωσίας, στο υπέροχα στημένο Flea Market of Nicosia. Ένα χώρο που θυμίζει το Μοναστηράκι της Αθήνας, ή τα μεγάλα παζάρια της Ευρώπης, το Flea Market στο Καϊμακλί, αποτελεί έναν επίγειο παράδεισο για τους αθεράπευτα ρομαντικούς κυνηγούς μικρών θησαυρών Ο κύριος Σώτος Σαζεΐδης από τον Τράχωνα της Λευκωσίας, μας μίλησε για αυτήν τη ριζοσπαστική του κίνηση, σε ένα νησί που κατά 50% θεωρεί τα αντικείμενα στα Flea Markets «παλιοπράματα». Όμως, τα πράγματα δεν έχουν έτσι, αφού μια βόλτα μόνο είναι ικανή να σε πείσει πως οι μικροί αυτοί θησαυροί είναι μια άμεση ανακύκλωση όχι μόνο αντικειμένων, αλλά ιδεών και ιστοριών.

Χωρίς να αντιλαμβάνεται τη σπουδαιότητα αυτής της υπερβολικά πρωτοποριακής κίνησης, το προσπερνάει και τον διακόπτω: «Το πρώτο internet café; Εδώ θα κάνουμε παύση, και θα τα πάρουμε όλα από την αρχή», και κάπως έτσι ο κύριος Σώτος Σαζεΐδης, από τον κατεχόμενο Τράχωνα της Λευκωσίας, μου ξεδίπλωσε τις σελίδες μίας αρκετά νοσταλγικής περιόδου, όταν για να συνδεθείς στο διαδίκτυο οι γραμμές του τηλεφώνου πάθαιναν πανικό και το πρώτο Facebook μεταξύ αγνώστων ονομαζόταν mIRC.

«Γεννήθηκα και μεγάλωσα στον Τράχωνα της Λευκωσίας. Φύγαμε όταν ήμουν 14, είμαι γέννημα του ’60. Αποφοίτησα από το Γυμνάσιο της Νεάπολης και έπιασα δουλειά στο εργοστάσιο του πατέρα μου έως το 2012. Έφτιαχνε μηχανήματα για το αεροδρόμιο και διάφορους χώρους της Κυβέρνησης γενικότερα, εδώ, στον χώρο που καθόμαστε. Παράλληλα όμως έκανα και δικά μου πράγματα.

Το 1993, άνοιξα ένα «ορθάδικο». Μου αρέσουν τα νέα πράγματα, οι νέες ιδέες. Βέβαια, αυτό δεν είναι πάντα κάτι θετικό, όταν μια ιδέα είναι πρωτοποριακή πάντα χρειάζεται να αντέξεις την πρώτη περίοδο αντοχής, μέχρι να σε γνωρίσει ο κόσμος. Μετά αν πετύχει αυτό το κάτι, σε αντιγράφουν. Και μετά πρέπει διαρκώς να προσπαθείς για να το διατηρείς πριν χαλάσει η πρωτιά αυτή.

Όπως κι αν έχει, άνοιξα στο υπόγειο κέντρο του Αντωνάκης Μπαρ στην παλιά Λευκωσία, ένα ορθάδικο, το οποίο ονομαζόταν Theatro Club. Το ονόμασα έτσι γιατί η τελευταία του χρήση ήταν το 1969 και λειτουργούσε ως Θέατρο. Από το ’69 έως το ’93 παρέμενε κλειστό και τότε αποφάσισα να το νοικιάσω. Για διάφορους λόγους έκλεισε στους 8 μήνες αλλά τον χώρο δεν ήθελα να τον αφήσω. Ήταν τότε που το ίντερνετ μπήκε στη ζωή μας και αποφάσισα να ανοίξω το πρώτο ίντερνετ καφέ της Κύπρου.

Το πρόγραμμα ξεκινούσε στις 9 το βράδυ και λειτουργούσαμε 6 μέρες τη βδομάδα, Τρίτη με Κυριακή. Άνοιγαν οι πόρτες που λες στις 9, με απαλή μουσική και ο κόσμος ερχόταν ως τις 9μιση. Γύρω στις 11 ξεκινούσαν τρία άτομα, στη φωνή ο Σώτος ο «Γονιός», στο πιάνο ο Ευαγόρας Καραγιώργης και μπουζούκι ο Σουρουλλάς και έπαιζαν ελληνικά ως τις 12. Έτσι ένα ελαφρολαϊκό, ελληνικό πρόγραμμα. Στις 12 ακριβώς έμπαινε DJ και στις 2 και 45 ακριβώς ακουγόταν ένας πετεινός, άναβαν σιγά σιγά τα φώτα για να «πέσει σύρμα» ότι σιγά σιγά κλείνει το μαγαζί. Περιττό να σου πω ότι την πρώτη φορά που ήρθε ο Μαχαιρίτσας και ο Τσακνής στην Κύπρο για live ήταν στο Theatro Club.

Το πρώτο ίντερνετ καφέ στη Μέση Ανατολή

«Το 1996 άνοιξα το πρώτο ίντερνετ καφέ στη Μέση Ανατολή με 30 υπολογιστές. Λόγω της δουλειάς του εργοστασίου έκανα πολλά ταξίδια και έτσι άκουγα και διάβαζα για το ίντερνετ πολύ πριν έρθει στην Κύπρο, θυμάμαι πρώτη φορά το άκουσα στην Αμερική. Τα ίντερνετ καφέ τα είχα δει στην Αμερική, έτσι μου ήρθε η ιδέα.

Εδώ ήταν ο server που ενώνονταν όλα τα μηχανήματα. Αυτό το είχα για ομορφιά, ήταν ένας κάδος πλυντηρίου και τα «φτερά» ήταν σωληνώσεις του air condition και κόλλησα και ένα αυτοκόλλητο ΝΑSA και έμοιαζε με satellite. Πολλοί νόμιζαν πώς το σήμα του ίντερνετ το έπιανα με αυτό…

Εγώ δεν ήξερα και πολλά από υπολογιστές ή ίντερνετ και συνεργάστηκα με τη Spidernet και το ονόμασα Theatro Cyber Café. Οι πρώτοι πελάτες να φανταστείς ήταν δημοσιογράφοι ξένοι, ανταποκριτές εφημερίδων. Επειδή, τότε υπολογιστές είχε μόνο μέσα σε ξενοδοχεία και έπρεπε να χρυσοπληρώσεις για να συνδεθείς ενώ κάποια άλλα δεν είχαν καν υπολογιστές και ίντερνετ.

Εγώ στην αρχή νόμιζα πως οι πελάτες θα ασχολούνται με έρευνα, αλλά τελικά το μεγαλύτερο πελατολόγιο ήταν η νεολαία που ασχολείτο με το IRC. Το θυμάσαι; Άνοιγα από τις 10 το πρωί μέχρι τις 12 τα μεσάνυχτα. Παρασκευή και Σαββατοκύριακο ήμασταν ανοιχτά όλη μέρα, γινόταν χαμός. Τις καθημερινές είχα περισσότερο δημοσιογράφους και τα απογεύματα ερχόταν κόσμος, γιατί όπως βλέπεις είχε και καφετέρια μέσα, δεν ήταν μόνο οι υπολογιστές.

Τότε είχα φέρει και ένα κράνος το οποίο ήταν 3D, εικονικής πραγματικότητας, το είχα φέρει από την Αμερική. Το φορούσες και έπαιζες λες και ήσουν μέσα σε αυτό, αλλά μέχρι να το εμπιστευτούν οι Κύπριοι είδα και έπαθα. Φοβούνταν πως αν κλείσει ο υπολογιστής θα έμεναν εγκλωβισμένοι μέσα στη μάσκα. Για αυτό το φορούσα εγώ και τους έδειχνα πως λειτουργεί για να πειστούν.

Μέσα είχε επιτραπέζια παιχνίδια, τάβλι, μπαρ με καφετέρια, πολλοί έρχονταν μόνο για να πιουν καφέ. Λειτουργούσαμε ως το 2001 και αναγκάστηκα να το κλείσω γιατί είχα και πολλές δουλειές στο εργοστάσιο και αποφάσισα να το κλείσω.

Τα ευτράπελα και οι έρωτες

Προφανώς κάθε τέτοια ιστορία έχει και τις ευτράπελες λεπτομέρειές της, και τέτοιες δεν θα μπορούσαν να λείπουν από την ιστορία του πρώτου ίντερνετ καφέ στην Κύπρο. Ο κύριος Σώτος θυμάται χαρακτηριστικά:

«Θυμάμαι έναν Κύπριο που γνώρισε μια Ελληνίδα του Καναδά, ήρθε αυτή Κύπρο, γνωρίστηκαν και παντρευτήκαν. Γνωριστήκαν μέσω του IRC να καταλάβεις. Ένας άλλος φοιτητής στην Κύπρο, Πακιστανός, γνώρισε μια Πακιστανή γέννημα-θρέμμα της Σουηδίας και τους πάντρεψα στο Δημαρχείο! Φέτος μάλιστα ήρθε διακοπές με τη γυναίκα του στην Κύπρο και μας επισκέφθηκε.

Όμως αυτό που δεν θα ξεχάσω ποτέ ήταν έναν που μίλαγε με κάποια κοπέλα από την Αυστραλία και νόμιζε πως βρήκε τον νέο του έρωτα μέχρι που συνειδητοποίησε πως ήταν η αδελφή του. Μόλις το κατάλαβε άρχισε να χτυπά το κεφάλι του πάνω στον τοίχο. Ήταν απίστευτο, εφάκκαν, εφάκκαν, ρωτούσα κι εγώ “τι έπαθες ρε;”. Μείναμε όλοι στήλη άλατος. Πολλά τέτοια συνέβαιναν».

Ο κύριος Σώτος Σαζείδης από τον Τράχωνα της Λευκωσίας με τις φωτογραφίες από το πρώτο ίντερνετ καφέ της Κύπρου

Αν και το ίντερνετ καφέ του κύριου Σώτου πήγαινε πολύ καλά, ωστόσο, έπρεπε να εργαστεί στη βιομηχανία του πατέρα του και ήταν αδύνατο να συντηρεί και το ίντερνετ καφέ λόγω μειωμένου χρόνου.

Ωστόσο, αεικίνητος και πνεύμα ανήσυχο, σήμερα διατηρεί το μοναδικό Flea Market της Κύπρου στο Καϊμακλί.

Από την άλλη τα ίντερνετ καφέ σήμερα αποτελούν είδος προς εξαφάνιση. Κάποια λίγα, διάσπαρτα στη Λευκωσία και στις άλλες πόλεις, έχουν παραμείνει θυμίζοντάς μας, πώς κάποτε κοινωνικοποιούμασταν μέσα σε ίντερνετ καφέ. Σήμερα, όλοι είμαστε πάνω στα κινητά μας.