Της Ιλιάνας Κουλαφέτη

Αν την έχεις ακούσει να αφηγείται κάποια ιστορία, σίγουρα έχεις χαθεί στον απίστευτο κόσμο που δημιουργεί με τον λόγο της. Αν έχεις προσέξει το πρόσωπό της, τη στιγμή που αφηγείται είναι αδύνατον να μην σε σκλάβωσε η εκφραστικότητά της. Αν υπάρχει ένας άνθρωπος που έδωσε άλλη υπόσταση στον κόσμο των παραμυθιών στην Κύπρο, τότε αυτός ακούει στο όνομα Μαρίνα Κατσαρή. Τη συνάντησα αρκετές φορές, πότε εγώ καθόμουν οκλαδόν και μαγευόμουν με τις αφηγήσεις της και πότε, για πολύ καλή μου τύχη, τα λέγαμε οι δυο μας, πίσω από της σκηνές ή στα εργαστήρια της. Είναι αεικίνητη, γλυκύτατη, ευρηματική και πολυμήχανη.

lΔιαβάστε εδώ: «Aγνοούμε ότι τα μεγαλύτερα έργα δημιουργήθηκαν από ανθρώπους που έχει βασανίσει η κοινωνία». Μία συζήτηση με τους διοργανωτές του Oscar Wilde Festival

Αυτήν την περίοδο τη συναντάμε στο πρωτοποριακό The Cyprus Oscar Wilde Festival. Μαζί με τους διοργανωτές, Βαγγέλη Γέττο και Ρεβέκκα Κατσαρή, η Μαρίνα και μία πλειάδα άλλοι καλλιτέχνες της Κύπρου αλλά και την υποστήριξη της Ιρλανδικής Πρεσβείας, ζωντάνεψαν το πορτραίτο του Όσκαρ Γουάιλντ.

Το μακρύ βιογραφικό της Μαρίνας μπορείτε να το εντοπίσετε εδώ για να διαπιστώσετε του λόγου το αληθές. Εμείς, τη συναντήσαμε για μία πανέμορφη και ταξιδιάρικη συνέντευξη και μιλήσαμε για τον κόσμο της αφήγησης και το έργο του Oscar Wilde.

Τι είναι η αφήγηση για σένα, τι πιστεύεις πώς είναι για τον κόσμο;

Η αφήγηση για μένα, είναι μια τέχνη επικοινωνίας. Ο αφηγητής, καθώς αφηγείται, προσκαλεί τους ακροατές να εισέλθουν μαζί του σ’ έναν κόσμο φανταστικό όπου τα πάντα μπορούν να συμβούν. Η φράση: «Μια φορά κι έναν καιρό», είναι μόνο η αρχή! Ο αφηγητής με τα λόγια του, τις χειρονομίες του, το ύφος του και τις κινήσεις του, συμπαρασύρει το ακροατήριο του σε μέρη ανύπαρκτα και μακρινά, όπου θα συναντήσει ήρωες και μαγικούς βοηθούς, με μόνο οδηγό τα «μάτια της φαντασίας τους». Αφηγητής και κοινό λοιπόν, συναισθάνονται μαζί και συνυπάρχουν, έστω και για λίγο σε μια και μοναδική στιγμή.

Related image

Φωτογραφία: Στέλιος Καλλινίκου από το άρθρο «Άνθρωποι της πόλης: Μαρίνα Κατσαρή», στο Like.com.cy

Η προφορική τέχνη είναι μια τέχνη παλιά, από αρχαιοτάτων χρόνων. Πιστεύεις πώς αναβιώνει σήμερα; Πώς αντιδρά ο πολιτισμός μας μέσα από την προφορική τέχνη;

Η τέχνη της αφήγησης αναβιώνει σήμερα και δυναμώνει ολοένα και περισσότερο. Προκύπτει λοιπόν, μια νέα μορφή της αφηγηματικής τέχνης, η «νέο-αφήγηση», που διαφέρει από την παραδοσιακή αφήγηση τόσο σε ό,τι αφορά τους χώρους αφήγησης, (συναντάται σε χώρους πολιτισμού, σχολεία, Μουσεία, βιβλιοθήκες, μπαράκια και όπου αλλού μπορεί να τρυπώσει μια αφήγηση), όσο και στα μέσα που χρησιμοποιούν οι αφηγητές. Το κύμα λοιπόν της «νέο-αφήγησης», ως τεχνική και τέχνη, δυναμώνει διεθνώς και θα μπορούσαμε να πούμε ότι στη σύγχρονη εποχή, όπου η ανάγκη για «παραμύθια», είναι ακόμη πιο έντονη, έχει επανέλθει στην ζωή του σύγχρονου ανθρώπου με νέες μορφές για να μπορέσει να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες και τη ζωή του.

Τι μπορούμε να ανακαλύψουμε μέσα από τις ιστορίες, τις αφηγήσεις;

Ο καθένας από μας, ακόμη και αν έχει μόλις ακούσει την ίδια ιστορία με κάποιον/α άλλο/η, μπορεί να επηρεαστεί ή να ξεχωρίσει κάτι εντελώς διαφορετικό, κάτι εντελώς προσωπικό. Πιστεύω, πως μέσα από τις ιστορίες και τις αφηγήσεις, μπορούμε να ανακαλύψουμε πτυχές του ίδιου μας του εαυτού που δεν γνωρίζαμε καν πως τις είχαμε. Οι ιστορίες και οι ήρωες μέσω της αφήγησης είτε της ακρόασης ζωντανεύουν και μας οδηγούν σε στοχασμό και αναστοχασμό. Εν ολίγοις, μας βοηθούν να μάθουμε καλύτερα τον εαυτό μας.

Διαβάστε εδώ: Τι σχέση έχει ο Oscar Wilde με την Κύπρο; Η επίσκεψη, το βιβλίο και το κυπριακό κρασί

Στην εποχή μας κυριαρχεί η εικόνα, και μάλιστα η ψηφιακή. Κυριαρχεί η πληθώρα πληροφοριών, ευκαιριών, υλικών αγαθών, τόσο που τα παιδιά (και οι ενήλικες βέβαια) δεν ενθουσιάζονται εύκολα. Πώς βιώνεις την τολμηρή κίνηση να αφηγηθείς ένα παραμύθι σε ένα κοινό, που δυστυχώς βιώνει τον υπέρμετρο κορεσμό από θέαμα και ψυχαγωγία;

Πιστεύω πολύ στην δύναμη της αφήγησης! Μια αφήγηση μπορεί να κρατήσει το ενδιαφέρον των παιδιών, να συγκινήσει, να προκαλέσει, να προβληματίσει, να ψυχαγωγήσει. Τα υλικά αγαθά, οι πληροφορίες και η τεχνολογία κατά τη γνώμη μου, δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τον ενθουσιασμό των παιδιών ή των ενηλίκων για να ακούσουν μια ιστορία. Παρατηρώ μέρα με τη μέρα, ότι ο ίδιος ο κορεσμός από θέαμα και ψυχαγωγία, έχει καλλιεργήσει ακόμη περισσότερο τη βαθιά ανάγκη του σύγχρονου ανθρώπου για επιστροφή στα απλά, καθημερινά και αληθινά πράγματα. Ακόμη και χωρίς τεχνολογικά μέσα, ο αφηγητής και το κοινό επικοινωνούν, αλληλεπιδρούν, συνυπάρχουν και δημιουργούν σχέσεις μεταξύ τους με έναν μαγικό και κάπως ανεξήγητο τρόπο.

Η εικόνα ίσως περιέχει: κείμενο

«Ένα παιδί που έχει πειστεί ότι κατάγεται από τα αστέρια αναστατώνει με το αλλόκοτο φέρσιμό του ένα ολόκληρο βασίλειο.Υποτιμά την καλοσύνη,χλευάζει την δύναμη της φύσης και τελικά αρνείται την ανθρώπινη φθαρτότητα.H αφηγήτρια Μαρίνα Κατσαρή και ο μουσικός Βαγγέλης Γέττος, με τον δυναμικό και ατμοσφαιρικό λόγο και ήχο τους, ζωντανεύουν το εκπληκτικό παραμύθι του Oscar Wilde, για 2 παραστάσεις, 15&16/3, 20.00, στο ARTos Cultural and Research Foundation στα πλαίσια του The Cyprus Oscar Wilde Festival. Είσοδος ελεύθερη. Πληροφορίες: 96 753271 και στη σελίδα του φεστιβάλ στο facebook.

Γιατί ξεκίνησες να λες ιστορίες;

Οι λόγοι απλοί: Μοίρασμα ψυχής, επικοινωνία, κάθαρση.

Μπορούμε όλοι να πούμε μια ιστορία;

Όλοι είμαστε εν δυνάμει αφηγητές. Η αφήγηση τρυπώνει παντού και μέσα στις καρδιές όλων.

Ποιο παραμύθι σε συγκινεί;

Η αλήθεια είναι ότι δυσκολεύομαι να διαλέξω ένα και μόνο παραμύθι. Θα μπορούσα όμως να πω ότι με συγκινούν πολλά από τα παραμύθια που έχω επιλέξει κατά καιρούς για να αφηγηθώ και ότι το καθένα ριζώνει μέσα μου για διαφορετικούς λόγους και με συγκινεί σε διαφορετικές στιγμές και φάσεις της ζωής μου.

Ποιο είναι το μυστικό για μια συναρπαστική αφήγηση παραμυθιού;

Το πρώτο μυστικό, είναι η ίδια η ιστορία που αφηγείσαι να σε συναρπάζει πρώτα εσένα και να μην σε αφήνει να «ησυχάσεις» αν δεν την μοιραστείς. Το δεύτερο, είναι να ζεις την κάθε στιγμή της ιστορίας και των ηρώων κάθε φορά που τους επισκέπτεσαι με τον ίδιο ενθουσιασμό, την ίδια αγάπη, την ίδια συγκίνηση και την ίδια έγνοια.

Η Κύπρος αγκαλιάζει την τέχνη της αφήγησης;

Η Κύπρος έχει ήδη αγκαλιάσει από την πρώτη κιόλας αφήγηση αυτήν την τέχνη. Νιώθω μεγάλη χαρά και ευλογία κάθε φορά που βλέπω τον κόσμο μικρούς και μεγάλους να έρχονται στις αφηγήσεις μας και ακόμη πιο μεγάλη συγκίνηση όταν βλέπω γνώριμα πια πρόσωπα να έρχονται και να ξανάρχονται στις παραστάσεις μας.

Η εικόνα ίσως περιέχει: κείμενο

Ο πιστός φίλος: βιωματικό εργαστήριο για παιδιά 16/3, 10.00-11.30, 12.00-13.30, Πρεσβεία της Ιρλανδίας Που ξεκινά και που τελειώνει μια φιλία; Που και πότε πρέπει να λέμε ‘’όχι’’ ακόμα και αν αυτό μας κοστίσει μια φιλία; Τι σημαίνει πραγματικός/ή φίλος/η; Η αφηγήτρια-θεατροπαιδαγωγός Μαρίνα Κατσαρή ξεναγεί τα παιδιά σε ένα κόσμο εννοιών και αξιών που προσγειώνονται στην Πρεσβεία της Ιρλανδίας στην Κύπρο. Τα εργαστήρια πραγματοποιούνται στα πλαίσια του The Cyprus Oscar Wilde Festival.

Θέλω να μου πεις πώς πιστεύεις πως τα παιδιά μπορούν να βιώσουν τον Όσκαρ Ουάιλντ, να τον αποδεχτούν, να τον κατανοήσουν

Ο Όσκαρ Ουάιλντ μιλάει σε όλους. Ο αλληγορικός λόγος του Ουάιλντ είναι τόσο ζωντανός και μαγικός που δίνει την ευκαιρία στα παιδιά να «δουν» τον κόσμο από μια άλλη οπτική. Οι ιστορίες του, διεγείρουν την φαντασία τους και τα βοηθούν να βιώσουν ακόμη και από τις θέσεις τους – ως ακροατές, έντονα συναισθήματα, καταστάσεις και εμπειρίες. Καθώς ο Ουάιλντ ξετυλίγει το νήμα της κόκκινης κλωστής, τα παιδιά έρχονται σε επαφή με πανανθρώπινα θέματα και αξίες, ανθρώπινα χαρακτηριστικά και προβλήματα, προσφέροντας τους έτσι σημαντικές γνώσεις για τον κόσμο, τροφή για σκέψη, προβληματισμό και κατανόηση των διαχρονικών νοημάτων που πραγματεύονται και φέρουν μαζί τους.

Πιστεύεις πώς το κυπριακό κοινό, παιδιά και μη, είναι αρκετά εξοικειωμένα με τον Oscar Wilde;

Πιστεύω ότι υπάρχει μια πολύ μεγάλη μερίδα Κυπρίων παιδιά και μη, που γνωρίζουν, εκτιμούν, αγαπούν και ξεχωρίζουν αυτόν ιδιοφυή καλλιτέχνη και το συγγραφικό του έργο. Αυτό το διαπίστωσα από την στιγμή που άρχισα να μιλάω για το «The Cyprus Oscar Wilde Festival».

Πού θα μεταφερθούν τα παιδιά μέσα από το εργαστήρι σου; Τι θα κληθούν να ανακαλύψουν με τον εαυτό τους;

Που ξεκινά και που τελειώνει μια φιλία; Που και πότε πρέπει να λέμε «όχι» ακόμα και αν αυτό μας κοστίσει μια φιλία; Τι σημαίνει πραγματικός/ή φίλος/η; Με οδηγό το παραμύθι «Ο πιστός φίλος», του Όσκαρ Ουάιλντ, τα παιδιά καλούνται μέσα από αυτό το βιωματικό εργαστήρι που συνδυάζει δημιουργικά τις τεχνικές αφήγησης και θεάτρου/δράματος στην εκπαίδευση να σκεφτούν και να διαμορφώσουν τη δική τους στάση, να κατανοήσουν καθώς και να ενσωματώσουν τις αξίες αυτές στην καθημερινή τους ζωή.