Το 1481 και μόλις ο μεγάλος ζωγράφος εγκατέλειψε το εργαστήρι του Βερόκιο για να φτιάξει το δικό του, ανεξάρτητο χώρο καλών τεχνών, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι πραγματοποίησε ένα μεγάλο ταξίδι προς την Ανατολική Μεσόγειο. Μεταξύ των τόπων που επισκέφθηκε ήταν και το μεγάλο νησί της Αφροδίτης, η Κύπρος. Ωστόσο, αυτή η επίσκεψη προκαλεί όχι μόνο πολλά ερωτήματα αλλά και πολλές θεωρίες γύρω από τους κυπριακούς ναούς και τον Κώδικα ντα Βίντσι.

Όσα γνωρίζουμε για το αινιγματικό ταξίδι της πολυτάλαντης αυτής προσωπικότητας, τα εντοπίζουμε από τις ταξιδιωτικές περιγραφές του που συγκέντρωσε και δημοσίευσε το 1880 ο Ζαν-Πολ Ρίχτερ. Ο 29χρονος τότε ζωγράφος αναφέρεται στην Κύπρο στη σημείωση 1.103 των τοπογραφικών του παρατηρήσεών του, ως ο «τόπος της Αφροδίτης». Στην περιγραφεί του αναφέρει: «Ξεκινώντας από τις ακτές της Κιλικίας και προχωρώντας νότια, ανακαλύπτεις τις ομορφιές του νησιού της Κύπρου. Από τη νότια ακτή της Κιλικίας βλέπεις στον νότο το όμορφο νησί της Κύπρου, βασίλειο της θεάς Αφροδίτης. Πολλοί ναυτικοί, μαγεμένοι από την ομορφιά της, τσάκισαν τα πλοία και τα άρμενά τους στους υφάλους, που περιτριγυρίζονται από δίνες νερού».

Ακολούθως, και μάλλον αναφερόμενος στον Πενταδάκτυλο, τονίζει:

 «Εδώ, η ομορφιά ευχάριστων λόφων βάζει τους περιπλανώμενους ναυτικούς στον πειρασμό να ξαποστάσουν ανάμεσα στην ολάνθιστη βλάστηση, όπου οι άνεμοι μετριάζουν και γεμίζουν το νησί και τις θάλασσες με ευωδιές. Πόσα καράβια έχουν βυθιστεί εδώ! Πόσα πλεούμενα τσακίστηκαν σε αυτά τα βράχια! Εδώ μπορεί κανείς να δει αναρίθμητα κατάρτια, άλλα τσακισμένα κι άλλα μισοθαμμένα στην άμμο (…) Και μοιάζει με την Ημέρα της Κρίσης, όταν θα πρέπει να αναστηθούν τα νεκρά πλοία: τόσο μεγάλος είναι ο αριθμός των ναυαγίων που καλύπτουν τη βόρεια ακτή, την ώρα που οι θυελλώδεις βόρειοι άνεμοι βγάζουν διάφορους τρομακτικούς θορύβους».

Το λευκαρίτικο κέντημα στο Μιλάνο

Σύμφωνα με την παράδοση, ο Λεονάρντο ντα Βίντσι επισκέφθηκε μεταξύ άλλων και τα Λεύκαρα. Λέγεται πως ο μεγάλος ζωγράφος εντυπωσιάστηκε τόσο πολύ από την τέχνη των κεντητριών που αγόρασε ένα λευκαρίτικο κέντημα και το δώρισε στον Καθεδρικό ναό του Μιλάνου προκειμένου να αποτελέσει σκέπασμα της Αγίας Τράπεζας.

Τα γραμματόσημα που κυκλοφόρησαν το 1981 από το σχεδιαστή Α.Τάσο, με θέμα «500 χρόνια από την επίσκεψη του Ντα Βίντσι στην Κύπρο/ΠΗΓΗ: Τμήμα ταχυδρομικών υπηρεσιών Κυπριακής Δημοκρατίας

Μάλιστα, βάσει της παράδοσης το 1981 κυκλοφόρησαν γραμματόσημα με τον καθεδρικό ναό και το λευκαρίτικο κέντημα, ενώ ο Γιώργος Μιλτιάδους (φωτ.), βοηθός τουριστικός λειτουργός του δήμου Λευκάρων

«Το κέντημα υπάρχει ακόμη εκεί. Μάλιστα, το 1986 ο δήμος του Μιλάνου τίμησε τον δήμο Λευκάρων προσκαλώντας επίσημα το δημοτικό συμβούλιο με την ευκαιρία της επετείου των 500 χρόνων από την επίσκεψη του Ντα Βίντσι στα Λεύκαρα […] μπορεί κανείς να δει το τραπεζομάντιλο αυτό στον περίφημο “Μυστικό Δείπνο” του Λεονάρντο, ενώ ακόμη και σήμερα το συγκεκριμένο σχέδιο κεντήματος ονομάζεται Da Vinci».

Κώδικας ντα Βίντσι στα Λεύκαρα

Πέρα όμως από την παράδοση για το κέντημα, άλλη μία θεωρία περισσότερο συνωμοσιολογική ακολουθεί το πιθανό ταξίδι του ζωγράφου στην Κύπρο, και αυτή αφορά τον Κώδικα Ντα Βίντσι.

Λέγεται πως ο ναός του Τιμίου Σταυρού που βρίσκεται χτισμένος στο χωριό ήδη από τον 13ο αιώνα και αποκλείεται να μην αποτέλεσε στάση στην επίσκεψη του ζωγράφου σχετίζεται με τα μυστικά του Κώδικα Ντα Βίντσι.

Συγκεκριμένα, δύο στοιχεία συνδέουν τους δύο ναούς και αυτά είναι τα σκαλισμένα αστέρια που κοσμούν την οροφή του, στο εσωτερικό του θόλου, και οι παγανιστικές μορφές-σύμβολα, σκαλισμένες στις κολόνες και στους τοίχους του ναού.

Αλήθεια ή ψέματα, πολλοί πάντως σήμερα θεωρούν πως οι σοβατισμένοι τοίχοι, το περίτεχνα σκαλιστό καμπαναριό και ο μοναδικός στην Κύπρο διπλός γυναικωνίτης κρύβουν αρκετά μυστικά.