Της Ιλιάνας Κουλαφέτη

Στα μέσα του 16ου αιώνα, ο Βενετός αρχιτέκτονας Τζούλιο Σαβορνιάνο έφτασε στην Κύπρο. Η επίσκεψή του ήταν επαγγελματική. Μπροστά στον ενδεχόμενο κίνδυνο της οθωμανικής απειλής, έπρεπε η Λευκωσία να οχυρωθεί από την αρχή. Τα πρώτα τείχη που είχαν κτίσει οι Φράγκοι, γκρεμίστηκαν από τους Ενετούς, οι οποίοι ζήτησαν από τον Σαβορνιάνο ένα νέο αρχιτεκτονικό σχέδιο για την αποτελεσματική προστασία της πόλης. Το οχυρωματικό έργο ολοκληρώθηκε το 1570 με τρεις πύλες και 11 προμαχώνες.

Έντεκα καρδιές στην καρδιά της Λευκωσίας

Τα νέα τείχη ήταν κυκλικά και από ψηλά μοιάζουν να έχουν σχήμα άστρου και οι προμαχώνες σχεδιάστηκαν σε σχήμα καρδιάς. Σύμφωνα με τον Σαβορνιάνο, αυτό το σχήμα επέτρεπε την καλύτερη χρήση των κανονιών και τον καλύτερο έλεγχο της πόλης από τους υπερασπιστές. Για την ονομασία τους ο αρχιτέκτονας επέλεξε να δώσει τα ονόματα της οικογένειάς του οι οποίοι χρηματοδότησαν την ανέγερσή τους. Έτσι, η τάξη των αξιωματούχων της Βενετίας, έμεινε αθάνατη στα τείχη της Λευκωσίας.

Ρόκκας

Ο προμαχώνας Ρόκκας, ανήκε στον Ευγένιο Συγκλητικό, τρίτο κόμη της κομητείας Ρόκκα. Τον τίτλο του τον εξασφάλισε πληρώνοντας ένα τεράστιο χρηματικό ποσό στην Δημοκρατία της Γαληνοτάτης. Στην Κύπρο κατείχε πολλά χωριά ως φέουδα, κάποια από τα οποία έχασε μετά τον θάνατο της συζύγου του.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Ο δολοφόνος ποταμός «Πηδκιάς» και η γέφυρα των εκτελέσεων

Μπαρμπάρο

Η οικογένεια Μπαρμπάρο, υπήρξε μία από τις πιο ισχυρές της Βενετοκρατίας, η οποία ανέδειξε πολιτικούς, διπλωμάτες και ιερωμένους. Ένας από αυτούς, προς τιμήν του οποίου πήρε το όνομά του ο προμαχώνας, ο Φραντσέσκο Μπαρμπάρο, ήταν γερουσιαστής από το 1530 και Προβλεπτής από το 1533. Ακολούθως υπηρέτησε στο Savio di Terrafirma το 1539, στο Σαλ το 1541, γενικός Προβλεπτής της Κέρκυρας το 1555 και το 1566 βρέθηκε στην Κύπρο ως γενικός Προβλεπτής. Η οικογένεια είχε δημιουργήσει το δικό της οικόσημο στο οποίο εικονιζόταν ο θεός της ανδρείας Valor με ένα λιοντάρι. Πίσω από τον Valor η θεά Φήμη με την ντρομπέτα της και ένα κλαδί ελιάς και πίσω από το λιοντάρι η Αφθονία με ένα κέρας της Αμάλθειας. Στο κάτω αριστερό μέρος απεικονίζονται η Σύνεση με ένα φίδι, και η Αρχοντιά κρατώντας ένα αγαλματίδιο της Αθηνάς.

Ο Φραντσέσκο Μπαρμπάρο στην Εκκλησία Santa Maria del Giglio στη Βενετία του Ενρίκο Μερένγκο

Φλάτρο

Μία από τις σημαντικότερες ελληνοορθόδοξες οικογένειες της εποχής, οι Φλάτρο, διέπρεψαν σε πάρα πολλούς τομείς όπως πολιτική, γράμματα, εμπόριο και στα εκκλησιαστικά αξιώματα, αφού ο Πάπας Κλήμης ο 8ος προερχόταν από αυτήν. Η οικογένεια Φλάτρο, υπερασπίστηκε τη Λευκωσία κατά τη διάρκεια της πολιοκρίας της από τους Οθωμανούς με τίμημα την ίδια της τη ζωή. Κάποιοι από αυτούς έπεσαν στη μάχη, άλλοι δολοφονήθηκαν ενώ όσοι γλύτωσαν έφυγαν στα βουνά. Μεταξύ αυτών και ο Ούγος Φλάτρος, ο οποίος χρηματοδότησε την ανέγερση του ομώνυμου προμαχώνα και του ανήκε το φέουδο της Πέτρας Σολέας. Σκοτώθηκε την ώρα της μάχης, υπερασπιζόμενος την Κύπρο.

Μούλα

Ο Μπενέτο ντα Μούλα, ήταν ένας από τους συμβούλους που υπηρετούσε στην Κύπρο από το 1567 μέχρι το 1569, όταν έγιναν οι απαραίτητες κατεδαφίσεις για το κτίσιμο των προμαχώνων. Ο Βενετός σύμβουλος βρισκόταν στις κατεδαφίσεις της εκκλησίας του Αγίου Δομίνικου και των βασιλικών ταφών της Κύπρου. Ήταν αυτός που έκλεψε τα επιχρυσωμένα σπιρούνια του βασιλιά Πέτρου Α’ του «αντρείου», τα οποία λίγα χρόνια μετά φόραγε ο γιος του Λορένζο ντα Μούλα.

Ο μάγος Μελχιόρ με χρυσά σπιρούνια στην » προσκύνηση των Μάγων» του Μπενότσο Γκότσολι, το όνομά του ήταν χαραγμένο στα σπιρούνια του βασιλιά Πέτρου Α’

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ: Όταν ο Πηδκιάς έπνιξε τη Λευκωσία

Καράφα

Ο Ναπολιτάνος Σκιπίωνας Καράφας, ήταν ένας από τους φεουδάρχες της Κύπρου και του ανήκε το φέουδο της Μιας Μηλιάς. Ο προμαχώνας τον οποίο χρηματοδότησε, ταλαιπώρησε αρκετά τον Σαβορνιάνο, αφού βρισκόταν στην πλευρά με τα πλούσια περιβόλια της Λευκωσίας. Για να καταφέρουν λοιπόν να τον κτίσουν αναγκάστηκαν να γκρεμίσουν σπίτια, χανούτια, εκκλησίες και να «δαμάσουν τα νερά του Πεδιαίου». Για αυτό εκτός από την κατεδάφιση κτηρίων, ξεριζώθηκαν και πολλά δέντρα και ισοπέδωσαν τα περβόλια στην ανατολική πλευρά της Λευκωσίας.

Ποδοκάταρο

Ο συγκεκριμένος προμαχώνας σήμερα, είναι γνωστός περισσότερο για τον χώρο στάθμευσης Κολοκάσσι, ωστόσο φέρει το όνομα ακόμα μίας ισχυρής οικογένειας που διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην πολιορκία της Λευκωσίας. Ο Λίβιο Τζούλιο Ποδοκάταρο, χρηματοδότησε την ανέγερση του και ήταν αδελφός του Ιωάννη Ποδοκάταρου, ο οποίος εξιστορεί όλα τα γεγονότα της πολιορκίας και υπήρξε αιχμάλωτος των Οθωμανών.

Η πολιορκία της Λευκωσίας το 1570

Κωνστάντζα

Όταν οι δύο προμαχώνες Κωνστάντζο και Ποδοκάταρο κατακτήθηκαν από τους Οθωμανούς, η πόλη βίωσε τον απόλυτο πανικό. Οι Οθωμανοί εισήλθαν στην πόλη με πλήρη άνεση κινήσεων. Ο Τούτιο Κωστάντζο ήταν άρχοντας στο νησί και κτήτορας του ομώνυμου προμαχώνα και ένας από τους πιο γενναίους υπερασπιστές της πόλης. Οι Οθωμανοί κατευθύνθηκαν προς την πλατεία της Αγίας Σοφίας όπου και συνάντησαν τον άρχοντα. Οι ευγενείς που βρίσκονταν μαζί με τον Τούτιο, ρίχτηκαν εναντίον τους έτοιμοι να πεθάνουν πολεμώντας. Τότε μία ρητή εντολή τον βρήκε από τον τοποτηρητή λέγοντάς του να παραδώσει τα όπλα. Ο Τούτιο απάντησε, πως η πόλη ανήκε ήδη στον πασά αλλά θα τον έστελνε στον θάνατο. Σήμερα, αποτελεί ιδιαίτερα δημοφιλή χώρο για τη διεξαγωγή συναυλιών τους καλοκαιρινούς μήνες.’

Στιγμιότυπο από την εκδήλωση του Cyprus Aid

Νταβίλα

Η τάφρος Νταβίλα, ίσως να είναι η πιο γνωστή από τους προμαχώνες στη Λευκωσία, καθώς σήμερα χρησιμοποιείται ως δημοτικός χώρος στάθμευσης στο κέντρο της πόλης. Ο κοντόσταβλος Αντώνιο Νταβίλα, ήταν ο πιο διάσημος γόνος της οικογένειας. Είχε νυμφευθεί τηΦιορέντζα, θυγατέρα του κόμη Rochas, Ιακώβου Συγκλητικού και μετά την κατάληψη της Λευκωσίας από τους Οθωμανούς, εγκατέλειψε το νησί. Πάμφτωχος, εγκαταστάθηκε σε μία κωμόπολη έξω από την Πάδοβα. Το 1599, αυτοκτόνησε πέφτοντας από το μπαλκόνι του σπιτιού του.

Το πορτραίτο του Λορεντάνο από τον Τιντορέτο

Λορεντάνο

Ο Πιέτρο Λορεντάνο ήταν ο 84ος Δόγης της Βενετίας και εξελέγη στην ηλικία των 85 ετών. Ως ισόβιος και κληρονομικός άρχοντας εξουσίαζε όχι μόνο τη Βενετία αλλά και τις κατεκτημένες περιοχές της, όπως και την Κύπρο. Το πορτραίτο του ζωγράφισε ο μεγάλος εκπρόσωπος της Αναγέννησης, Τιντορέτο.

Τρίπολη

Ο προμαχώνας πήρε το όνομά του από τον Ιάκωβο Δενόρες, κόμη της Τρίπολης. Ο κόμης που συγγένευε με την οικογένεια Ποδοκάθαρο, σκοτώθηκε κατά τη διάρκεια της πολιορκίας όταν ένα βέλος τον βρήκε στο κεφάλι πάνω στον προμαχώνα Κωνστάντζα. Τάφηκε χωρίς ιδιαίτερες τιμές στον Άγιο Φραγκίσκο.

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ:Η δίδυμη πόλη της Λευκωσίας στην Ιταλία