Ήταν 14 Νοεμβρίου 1913, όταν το πρώτο φύλλο της εφημερίδας «Εστιάδες» έκανε την εμφάνισή του στην Αμμόχωστο. Χαρακτηρίστηκε ως μία «ωραία και ηρωική προσπάθεια, κάτι σαν επαναστατικό κίνημα», το πρωτοποριακό αυτό έντυπο, που στόχο είχε τη δημιουργία ενός πνευματικού κύκλου των γυναικών της Κύπρου και τη σύνδεσή τους με το φεμινιστικό κίνημα της Ελλάδας. Η αρχισυντάκτρια και εκδότρια της εφημερίδας, δεν ήταν μία απλή γυναίκα: ήταν η Περσεφόνη Παπαδοπούλου. Ένα πνεύμα ανήσυχο, φιλοπρόοδο, πρωτοποριακό που συνέδεσε το όνομά της με την πρώιμη εμφάνιση των φεμινιστικών ιδεών στην Κύπρο.

Περσεφόνη Παπαδοπούλου, η πρωτοπόρος

Η Περσεφόνη Παπαδοπούλου γεννήθηκε στο Κτήμα της Πάφου το 1889. Ήταν η πρώτη κόρη του Αριστόδημου Παπαδοπούλου και της Μαρή Φιλίππου και είχε ακόμη μία αδελφή, την Αθηνά. Φοίτησε στο Αρσάκειο Αθηνών, ως εσωτερική μαθήτρια από το 1904-1905 και η διευθύντρια του Παρθεναγωγείου την ονόμασε «άστρον του Αρσακείου» τονίζοντας της μαθητικές της ικανότητες.

Το 1905, χάνει τον πατέρα της σε ένα βίαιο δυστύχημα, όταν το άλογο που μετέφερε την άμαξα στην οποία επέβαινε κατά τη διάρκεια της εργασίας του, αφήνιασε και συγκρούστηκε, σκοτώνοντάς τον.

Η Περσεφόνη επέστρεψε στην Αμμόχωστο, με το πτυχία της δασκάλας και διορίστηκε δασκάλα στο Παρθεναγωγείο Αμμοχώστου έως και τον Ιούλιο του 1919. Από το 1919-1921 διορίστηκε Διευθύντρια στο Ευρυβιάδειο Παρθεναγωγείο.

Ακολούθησε σπουδές στη Σορβώννη και με το πέρας των σπουδών της της προτάθηκαν θέσεις Διευθύντριας στο Αρσάκειο Αθηνών, στο Αρσάκειο Κέρκυρας και Λάρισας και στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Τα αρνήθηκε όμως όλα, καθώς το μόνο που επιθυμούσε ήταν να επιστρέψει στην Κύπρο.

Η φεμινιστική εφημερίδα

Οι σελίδες των Εστιάδων, που γράφονται αποκλειστικά από την Περσεφόνη Παπαδοπούλου, φιλοξενούν μία πλειάδα από θέματα. Ελληνική και ξένη λογοτεχνία, παιδαγωγικές και λαογραφικές μελέτες, σημειώματα για το γυναικείο ζήτημα. Ο φεμινιστικός λόγος της εφημερίδας είναι ευδιάκριτος σε όλες τις γραμμές της. Συνειδητά επιλέγονται και προβάλλονται γυναικείες μορφές της ιστορίας, της λογοτεχνίας και της διανόησης, μορφές που η πατριαρχική δομή της κοινωνίας είχε σπρώξει έως τότε στα άδυτα της περιφρόνησης.

Η εφημερίδα με τον δυναμικό της λόγο διεκδικεί την ισότητα και προσπαθεί να διαψεύσει τον μύθο της γυναικείας κατωτερότητας. Κάνει λόγο για δικαίωμα στη μόρφωση, την εργασία, την οικονομική ανεξαρτησία.

Χαρακτηριστικό είναι το μότο της εφημερίδας: «Γυνή ευπαίδευτος και γυνή βάναυσος είναι διά την οικίαν η μεν ευλογία, η δε κατάρα ίσης σπουδαιότητος μορφώσατε και ανυψώσατε την γυναίκα και θα ιδήτε μετά θαυμασμού ολόκληρον αναγέννησιν της ανθρωπότητος».

Ο πόλεμος κατά του «σφαλερού» εντύπου

Βέβαια, το πρωτοποριακό αυτό έντυπο της μόλις 24 ετών Περσεφόνης, δεν πέρασε απαρατήρητο. Τα πυρά που δέχτηκε εναντίον του από τους συντηρητικούς, αντρικούς κύκλους δεν ήταν λίγα, κατηγορώντας το για σφαλερές, αντεθνικές και επαναστατικές κατά του οίκου αρχάς, απόψεις οι οποίες απέρριπταν την οικογένεια και τη μητρότητα, δυναμιτίζοντας τα θεμέλια της κοινωνίας.

Η εισηγήτρια του νεοσυμβολισμού

Η δυναμική και πρωτοπόρος Περσεφόνη, δεν παραμένει με σταυρωμένα χέρια ούτε μειώνει το λογοτεχνικό και πνευματικό της έργο. Την περίοδο που δρα και γράφει, προβάλλονται στον κυπριακό χώρο τα ποιήματα των ρομαντικών της Παλαιάς Αθηναϊκής Σχολής και η ίδια γίνεται φορέας της «νέας ευαισθησίας» στην κυπριακή ποιητική παραγωγή, ενώ θα μπορούσε να θεωρηθεί και ως εισηγήτρια του νέο-συμβολισμού στην Κύπρο.

Η ποίησή της αποδεσμεύεται από το μέτρο και την ομοιοκαταληξία και χαρακτηρίζονται από την αοριστία του θέματος, την υποβολή ψυχικών καταστάσεων και τη μελαγχολική διάθεση και την τάση φυγής από την πραγματικότητα.

Οι συγγραφικές της δεξιότητες εξαπλώνονται στην πεζογραφία, τη μετάφραση, τον δημοσιογραφικό λόγο και τη λογοτεχνική κριτική.

Πνευματική Δράση

Η δράση της Περσεφόνης Παπαδοπούλου δεν περιοριζόταν μόνο στη συγγραφή και τη διδασκαλία. Παράλληλα, ίδρυε πνευματικούς συλλόγους στις πόλεις που εργαζόταν και ζούσε, όπως την «Πνευματική Αδελφότητα Ελληνίδων Κύπρου» στη Λευκωσία, ένα σωματείο με σκοπό μορφωτικό, εθνικό και προοδευτικό. Ταυτόχρονα, προωθεί τη διδασκαλία άπορων γυναικών σε εσπερινά μαθήματα δίνοντας την ευκαιρία σε δεκάδες κορίτσια και γυναίκες να μορφωθούν.

Διαρκώς δημοσιεύει άρθρα και εισηγήσεις με τα οποία πετυχαίνει μεταρρυθμίσεις σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση των γυναικών ανατρέποντας έτσι το κατεστημένο. Ιδρύει Παιδαγωγικό εργαστήριο ούτως ώστε να προαχθεί η Πειραματική Ψυχολογία, διοργανώνονται εκπαιδευτικές εκδρομές και άλλες «τολμηρές» για την περίοδο δραστηριότητες, οι οποίες προκαλούν το μένος όλων των συντηρητικών κύκλων που προσπαθούν να δυσφημήσουν το έργο της.

Τα χρόνια στην Πάτρα

Το 1935 εγκαθίσταται στην Πάτρα όπου αρχικά διορίζεται διευθύντρια του εκεί διδασκαλείου και αργότερα της νεοσύστατης Αρσακείου Παιδαγωγικής Ακαδημίας. Παραμένει στην Πάτρα όπου και στις 15 Δεκεμβρίου 1948, σε ηλικία 59 χρονών, πεθαίνει από φυματίωση λόγω κακών συνθηκών διαβίωσης που προκλήθηκαν από την κατοχή.

Η Περσεφόνη Παπαδοπούλου, ήταν μία σπάνια για την περίοδο στην οποία έζησε, γυναίκα. Χαρακτηριζόταν για την οξύτατη αντίληψή της, τη γοητευτική ευφράδεια, την εξαιρετική μεθοδικότητα με καλλιτεχνική φαντασία και τη βαθιά πνευματική της καλλιέργεια.

Δικαίως λοιπόν χαρακτηρίστηκε ως η Μεγάλη Κυρία της Κύπρου.