Της Μαρίας Χριστοδούλου

Ο Robert Desmond Meikle γεννήθηκε στις 18 Μαΐου 1923 στο Newtownards, County Down, της Βόρειας Ιρλανδία. Σπούδασε Νομικά αλλά εργάστηκε ως βοτανικολόγος στους Βασιλικούς Βοτανικούς Κήπους, Kew στο Λονδίνο.

Η σχέση του Meikle με την Κύπρο ξεκίνησε τη δεκαετία του ’60, όταν του ανατέθηκε από το Kew η μελέτη της χλωρίδας του νησιού και η ετοιμασία του βιβλίου Flora of Cyprus (Η Χλωρίδα της Κύπρου).

Ο Meikle διενέργησε εκτεταμένη εργασία πεδίου και έρευνα, με συλλογή φυτών από όλη την Κύπρο το 1962, το 1974 και το 1981. Οι δυο τόμοι του μνημειώδους έργου Flora of Cyprus εκδόθηκαν το 1977 και 1985 αντίστοιχα, αποτελώντας μέχρι σήμερα την πιο καλογραμμένη δουλειά σχετικά με τη χλωρίδα του νησιού.

Στο βιβλίο Flora of Cyprus περιλαμβάνονται όλες οι προγενέστερες αναφορές ιθαγενών και εγκλιματισμένων ξενικών φυτών από την Κύπρο, οι οποίες τεκμηριώνονται με δείγματα φυτών, από το 1787 και μεταγενέστερα, καθώς και όλα τα φυτά που συλλέχτηκαν από τον συγγραφέα. Συνολικά, στους δυο τόμους του βιβλίου, περιγράφονται 1596 ιθαγενή και επιγενή (εγκλιματισμένα ξενικά) φυτά, από τα οποία 1439 σε επίπεδο είδους και 157 σε επίπεδο υποείδους, τα οποία κατανέμονται σε 118 Οικογένειες και 611 γένη.

Στο εισαγωγικό μέρος του πρώτου τόμου παρατίθενται χρήσιμες πληροφορίες για την τοπογραφία, το κλίμα, τη βλάστηση και την ιστορία της βοτανικής εξερεύνησης της Κύπρου. Επιπρόσθετα, για την επεξήγηση και παρουσίαση της εξάπλωσης των φυτών στο νησί παρουσιάζεται χάρτης της Κύπρου με οκτώ βοτανικές διαιρέσεις.

Για τα φυτά που περιλαμβάνονται στους δύο τόμους παρατίθενται οι πιο κάτω πληροφορίες:

  • Επιστημονικό όνομα και συνώνυμαΕκτενής περιγραφή των μορφολογικών χαρακτηριστικών του φυτού
  • Ενδιαίτημα, υψόμετρο εξάπλωσης και περίοδος ανθοφορίας
  • Εξάπλωση στην Κύπρο και παγκόσμια
  • Επιπρόσθετα, περιλαμβάνονται περιγραφές για τις οικογένειες και τα γένη των φυτών, καθώς και κλείδες προσδιορισμού για τις οικογένειες, τα γένη και τα είδη.

Αξιοσημείωτη είναι και η προσφορά του Meikle στην περιγραφή αρκετών ενδημικών φυτών της Κύπρου, όπως τα είδη Arabis kennedyae, Chionodoxa lochiae, Micromeria chionistrae, Ranunculus kykkoensis, Scilla morrisii, Silene fraudatrix, Silene gemmata και Taraxacum aphrogenes..

Η έκδοση του Flora of Cyprus αποτέλεσε σταθμό στη μελέτη της χλωρίδας της Κύπρου αφού σε αυτό συνοψίζονται όλες οι πληροφορίες από προηγούμενους μελετητές, καθώς και τα νεότερα στοιχεία από τις έρευνες και συλλογές του συγγραφέα και άλλων ερευνητών. Μέχρι σήμερα αποτελεί το πολυτιμότερο βοήθημα για τους μελετητές της κυπριακής χλωρίδας.
Σημειώνεται ότι προς τιμήν του Meikle ονομάστηκε η ενδημική παπαρούνα Papaver meiklei.

Πέραν από τη συγγραφή του Flora of Cyprus, ο Meikle συνεργάστηκε με την Ηλέκτρα Megaw για την έκδοση του εικονογραφημένου βιβλίου Wild Flowers of Cyprus το 1973. Το βιβλίο περιλαμβάνει 53 υδατογραφίες της Megaw, από αγριολούλουδα της Κύπρου, και κείμενα από τον Meikle.

Παρόλο που ο Meikle έζησε – και ζει – και εργάστηκε σχεδόν όλα τα χρόνια της ζωής του στην Αγγλία, η δουλειά του και η σχέση του με την Κύπρο είναι αξιοσημείωτη.

Είναι ο μόνος Ιρλανδός βοτανολόγος, και ο μόνος Ιρλανδός γενικότερα, που ασχολήθηκε τόσο συστηματικά, εντατικά και εκτεταμένα με τη μελέτη της χλωρίδας της Κύπρου, παρέχοντας στους μελετητές του αντικειμένου, ανά το παγκόσμιο, μια τόσο ολοκληρωμένη δουλειά, χωρίς προηγούμενο.

Αναδημοσίευση από: Ιρλανδια-Κυπρος: Παράλληλοι δρομοι κοινες επιδιωξεις, επιμ. Γιωργος Γεωργης – Γιωργος Καζαμιας Λευκωσια 2013

Βιβλιογραφία:

  • Aghababyan, Mariam V., «A revision of Papaver sect. Argemonidium Spach (Papaveraceae)», Takhtajania, τομ. 1, (2011), σσ. 38-43
  • Meikle, R.D., Flora of Cyprus, τομ. 1, Bentham-Moxon Trust, Royal Botanic Gardens, Kew, Λονδίνο, 1977
  • Meikle, R.D., Flora of Cyprus, τομ. 2, Bentham-Moxon Trust, Royal Botanic Gardens, Kew, Λονδίνο, 1985
  • Το Κόκκινο Βιβλίο της Χλωρίδας της Κύπρου, επιμ. Τσιντίδης Τ., Χριστοδούλου Χ.Σ., Δεληπέτρου Π. και Γεωργίου Κ., Φιλοδασικός Σύνδεσμος Κύπρου, Λευκωσία, 2007
  • Χατζηκυριάκου Γεώργιος, «Η χλωρίδα της Κύπρου μετά την έκδοση του Flora of Cyprus (1977 & 1985) και κάποια στοιχεία που αφορούν την ευρύτερη περιοχή της Κρήτης», στο Πρακτικά διημερίδας με θέμα: Νότιο Αιγαίο – Κρήτη – Κύπρος, συνεργασία για την ανάπτυξη και το περιβάλλον, Μουσείο Φυσικής Ιστορίας Κρήτης & Πανεπιστήμιο Κρήτης, Ηράκλειο, 2001.