15 Ιουλίου 1974. Γύρω στις 08:20 το πρωί και ενώ ο κόσμος έκανε τις δουλειές του, ο Αρχιεπίσκοπος και Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Μακάριος Γ’, υποδεχόταν μία ομάδα ελληνόπαιδων από την Αίγυπτο στο Προεδρικό Μέγαρο. Στο ΡΙΚ ακουγόταν ο Νταλάρας να τραγουδάει «το πουκάμισο το θαλασσί», την ίδια στιγμή που η πρώτη καταδρομική μοίρα διετάχθη να βάλει εναντίον του προεδρικού μεγάρου. Στις 08:20 το πρωί της 15ης Ιουλίου, με σύνθημα «Ο Αλέξανδρος εισήλθε εις το νοσοκομείο», ξεκίνησε η αντίστροφη μέτρηση για την τουρκική εισβολή.

Μέσα στο χολ του Προεδρικού ακούγονταν τα παιδικά κλάματα. Ο Πρόεδρος διέταξε όπως πρώτα διαφυλαχθεί η σωματική τους ακεραιότητα και ακολούθως, μετά από πολύ πίεση, διέφυγε από τη μοναδική δίοδο που οι πραξικοπηματίες δεν είχαν περικυκλώσει. Ακολούθησε τη διαδρομή από το ποτάμι και κατέφυγε προς τη Μονή του Κύκκου.

Οι πραξικοπηματίες, που είχαν καταλάβει καίρια σημεία, διέδιδαν πως ο Εθνάρχης της Κύπρου ήταν νεκρός. Μέσα από τα τανκς ακούστηκε ένας δόκιμος «θα τον φάμε το πούστη τον Μακάριο». Δύο τεθωρακισμένα άρματα Τ-34 και δυνάμεις καταδρομών άρχισαν να βάλουν με τα πυροβόλα τους κατά των αμυνόμενων εντός του Μεγάρου. Εκτός από τα πυρά ελαφρών όπλων, χρησιμοποίησαν και έναν αντιαρματικό εκτοξευτή με τον οποίο κατέστρεψαν ένα θωρακισμένο όχημα. Σκοτώθηκαν οκτώ επιβαίνοντες καταδρομείς και 21 αντιστασιακοί.

Στο μεταξύ οι πραξικοπηματίες έψαχναν κάποιον Κύπριο για να ορκίσουν τη «νέα» κυβέρνηση του νησιού.

Τελικά νέος πρόεδρος της Κύπρου ορκίστηκε ο 39χρονος Νικόλαος Σαμψών κατά κόσμον Νικόλας Γεωργιάδης. Κύπριος δημοσιογράφος, αγωνιστής της ΕΟΚΑ, εκδότης, αρχηγός παραστρατιωτικής οργάνωσης και οπωσδήποτε μια αμφιλεγόμενη προσωπικότητα.

Όταν ο πραξικοπηματίας Ιωαννίδης έμαθε την επιλογή του νέου προέδρου αναφώνησε γεμάτος αγανάκτηση

«Υπάρχουν τόσες χιλιάδες Ελληνοκύπριοι, αυτόν διαλέξατε να βάλετε;»

Στο μεταξύ ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος κατάφερε να ξεφύγει και έφτασε στην Πάφο, όπου χρησιμοποιώντας τον τοπικό σταθμό απηύθυνε μήνυμα

Ελληνικέ Κυπριακέ Λαέ! Γνώριμη είναι η φωνή που ακούεις. Γνωρίζεις, ποιος σου ομιλεί. Είμαι ο Μακάριος. Είμαι εκείνος, τον οποίο συ εξέλεξες δια να είναι ο ηγέτης σου. Δεν είμαι νεκρός. Είμαι ζωντανός. Και είμαι μαζί σου, συναγωνιστής και σημαιοφόρος εις τον κοινόν αγώνα. Το πραξικόπημα της χούντας απέτυχε. Εγώ ήμουν ο στόχος της και εγώ, εφόσον ζω, η Χούντα εις την Κύπρον δεν θα περάση. Η Χούντα απεφάσισε να καταστρέψη την Κύπρο.Να την διχοτομήση.Αλλά δεν θα το κατορθώση.Πρόβαλε παντοιοτρόπως αντίστασιν εις την Χούντα. Μη φοβηθής. Ενταχθήτε όλοι εις τα νομίμους δυνάμεις του κράτους. Η Χούντα δεν πρέπει να περάση και δεν θα περάση. Νυν υπέρ πάντων ο αγών!

Παρά τους αντιστασιακούς που έδιναν μάχες έξω από το Προεδρικό αλλά και σε άλλες περιοχές ενάντια στους πραξικοπηματίες, υπήρχε και μία μερίδα πληθυσμού που θεώρησε το πραξικόπημα δώρο θεού και για αυτό έτρεξαν να το γιορτάσουν. Ακούγονταν οι ευχές «Χριστός Ανέστη» ενώ άλλοι έψηναν σούβλες για το «αναστάσιμο γεγονός» γιορτάζονταν την «πτώση του τυράννου»….

Σχεδόν σε όλες τις πόλεις της Κύπρου σημειώθηκαν πολύνεκρες μάχες με τους πραξικοπηματίες και τους αντιστασιακούς υπερασπιστές της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στο σύνολο, το Πραξικόπημα στοίχισε τη ζωή σε 400 ανθρώπους, λίγες μόνο μέρες πριν την τουρκική εισβολή. Οι Τουρκοκύπριοι παρέμειναν απαθείς, καθώς θεώρησαν ότι το πραξικόπημα ήταν καθαρά υπόθεση των Ελληνοκυπρίων. Την ίδια ημέρα με την εκδήλωση του πραξικοπήματος, η Τουρκία έθεσε τις στρατιωτικές δυνάμεις της σε επιφυλακή, γιατί όπως δηλώθηκε ανετράπη η συνταγματική τάξη στο νησί. Στην Άγκυρα συνήλθε το Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας με αφορμή την κατάσταση στην Κύπρο. Οι στρατιωτικοί διαβεβαίωσαν τον πρωθυπουργό Μπουλέντ Ετσεβίτ ότι θα είναι έτοιμοι για απόβαση στην Κύπρο μέσα σε πέντε ημέρες.