Της Ιλιάνας Κουλαφέτη

Λένε πως γνωρίζεις πραγματικά έναν τόπο ή τον τόπο σου, μόνο όταν τον βιώσεις ουσιαστικά. Όταν τον περπατήσεις, τον γευτείς, τον ακούσεις και βρεθείς «παθκιάν-παθκιάν» στα στενά και στα σπίτια του. Η Κύπρος είναι γεμάτη από τέτοιους τόπους: ιστορικά χωριά, παραδοσιακά προϊόντα, ανθρώπινες ιστορίες με μεράκι και μόχθο. Για αυτό και ο Κυπριακός Χρονογράφος σε συνεργασία με τη σελίδα της Κατερίνας Βάσου, Diary Wings, πραγματοποίησε εκδρομή στον πολιτισμό και την ιστορία, στο κρασοχώρι Όμοδος.

Το πανέμορφο Όμοδος, βρίσκεται στην επαρχία Λεμεσού και όπως το περιέγραψε ο μοναχός και περιηγητής Μπάρσκυ, είναι σαν «να βρίσκεται στη χούφτα του Θεού».

Τι να δεις

Γνωστό για τη Μονή Τιμίου Σταυρού που βρίσκεται στη μεγαλύτερη πλατεία της Κύπρου, στο χωριό, χτισμένη από το 1910, αλλά και για τα παραδοσιακά του προϊόντα, το Όμοδος μπορεί να γοητεύσει τους επισκέπτες του με ποικίλους τρόπους.

Λέγεται πως όταν η Αγία Ελένη, μητέρα του αυτοκράτορα Κωνσταντίνου το 326 μ.Χ., επισκέφθηκε τους Άγιους Τόπους, κατά την επιστροφή της στην Κωνσταντινούπολη μια θαλασσοταραχή την έριξε στην Κύπρο. Τότε η Αγία επισκέφθηκε πολλά χωριά, μονές και εκκλησίες του νησιού μεταξύ των οποίων την Εκκλησία της Τόχης, το Σταυροβούνι και τη Μονή του Ομόδους.

Εκεί άφησε ένα κομμάτι από τον Τίμιο Σταυρό, που φυλάσσεται ως σήμερα. Η ιστορική Μονή, σήμερα δεν κατοικείται αλλά κάποτε υπήρξε το πιο δραστήριο κέντρο του χωριού, καθώς σε αυτή στεγαζόταν ήδη από το 1765 η πρώτη ελληνική σχολή της περιοχής (και δεύτερη της Κύπρου) ενώ η Εκκλησία που λειτουργεί ως σήμερα, αποτελεί πόλο έλξης για χιλιάδες πιστούς από την Κύπρο και το εξωτερικό.

Παρόλα αυτά, η περιήγηση στη Μονή και στην Εκκλησία δεν τελειώνει εκεί, αφού περιμετρικά της Εκκλησίας στα πάλαι πότε κελιά της Μονής σήμερα λειτουργούν τα Μουσεία του χωριού: εικονοσκευοφυλάκιο με σημαντικές αγιογραφίες της Κύπρου, Μουσείο Αγώνος με αυθεντικά αντικείμενα των αγωνιστών, δωμάτιο με παραδοσιακά οικιακά έπιπλα, ένα μικρό μουσείο τέχνης με πίνακες γνωστών Κυπρίων ζωγράφων όπως επίσης και ένας χώρος με φωτογραφίες από το παρελθόν της Κύπρου.

Λίγα μέτρα πιο κάτω, περπατώντας στα γραφικά λιθόστρωτα στενά του χωριού, οι επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να δουν από κοντά έναν παραδοσιακό ληνό του Μεσαίωνα (πατητήρι σταφυλιών) και να επεξεργαστούν την παραδοσιακή διαδικασία οινοποίησης μέσα από τα διατηρητέα παραγωγικά «μηχανήματα» της εποχής.

Στο τέλος του χωριού λειτουργεί και το νεοσυσταθέν Μουσείο-Κρησφύγετο της ΕΟΚΑ, το οποίο δημιουργήθηκε στην οικία της Μαρούλας και του Γιώργου Αριστείδου με οδηγίες του Γρηγόρη Αυξεντίου.

Στο σπίτι της οικογένειας λειτουργούσε κρησφύγετο το οποίο ωστόσο, κατόπιν προδοσίας εντόπισαν οι Βρετανοί, οδηγώντας στις φυλακές τους αγωνιστές.

Τι να κάνεις

Έναν τόπο βέβαια δεν τον γνωρίζεις μόνο μέσα από αφηγήσεις και περπάτημα. Για αυτό στο Όμοδος μην αμελήσεις να έρθεις σε επαφή με το κρασί για το οποίο περηφανεύεται από αρχαιότατων χρόνων και να γευτείς τα ηδύποτά του. Στο Οινοποιείο Οίνου Γη – Κτήμα Βασιλειάδη σου δίνεται η ευκαιρία να έρθεις σε επαφή με τον κόσμου του κρασιού μέσα από μία ειδικευμένη ξενάγηση στους χώρους του οινοποιείου αλλά και στους αμπελώνες, ενώ το η γευσιγνωσία εγγυείται μόνο απόλαυση. Ξυνιστέρι, Μαραθεύτικο, Μαλάγα, Shyraz είναι μόνο λίγες από τις ποικιλίες που θα συμπληρώσουν το μεθυστικό ταξίδι στον κόσμο των γεύσεων.

Όμως η επαφή με την παράδοση δεν μένει εκεί, αφού στον φούρνο του Τζώρτζη θα ζυμώσεις στο εργαστήρι του αρκατένα κουλούρια γνωρίζοντας από κοντά τη διαδικασία παραγωγής.

Τι να φας

Το Όμοδος ωστόσο, δεν φημίζεται μόνο για την ιστορία του αλλά και για τα πεντανόστιμα εδέσματά του. Στην «Αυλή του Θεμιστοκλή» σε περιμένουν λαχταριστοί μεζέδες παραδοσιακής κυπριακής κουζίνας, σερβιρισμένοι με το απόλυτο χαμόγελο της οικογένειας Μιχαήλ που διατηρεί την ταβέρνα αλλά και του Κοινοτάρχη του χωριού Ευγένιου: ενός ανθρώπου που έχει δώσει ψυχή και πνεύμα στην ανάδειξη του χωριού.

Αξίζει να δοκιμάσεις τα πάντα, όμως μην αμελήσεις το πιάτο με το κρασάτο και τα μανιτάρια με φέτα και πετιμέζι, ενώ για τους τολμηρούς προτείνουμε σκορδαλιά με εκρηκτική γεύση. Το μεράκι, η αγάπη, η παράδοση, η ζεστασιά του χώρου αλλά και οι καθόλα προσιτές τιμές, καθιστούν την παραδοσιακή αυλή του Ομόδους, έναν υπέροχο στέκι για φαγητό δίπλα από την ξυλόσομπα!

Πληροφορίες

Το Όμοδος βρίσκεται 42 χιλιόμετρα βορειοδυτικά της Λεμεσού, στη γεωγραφική περιφέρεια των Κρασοχωρίων Επαρχίας Λεμεσού. Βρίσκεται σε υψόμετρο 575 μέτρων πάνω από την επιφάνεια της θάλασσας. Είναι κτισμένο στη δυτική όχθη του ποταμού Χα ποτάμι. Ανατολικά συνορεύει με το Κοιλάνι, βορειοανατολικά με τα Μανδριά και τις Κάτω Πλάτρες, βόρεια με το Φοινί, δυτικά με τον Άγιο Νικόλαο, νοτιοδυτικά με το Άρσος και τη Βάσα Κοιλανίου, νότια με την Ποταμιού και νοτιοανατολικά με το Βουνί.

Αυλή του Θεμιστοκλή: Παναγίας Χαλκιδικής 39, Όμοδος – 99 405297

Οινοποιείο Οίνου Γη – Κτήμα Βασιλειάδη: www.oenouyi.wine