Της Ιλιάνας Κουλαφέτη

Σήμερα το όνομά του είναι πασίγνωστο στην Κύπρο, λόγω της ομώνυμης πλατείας που κατακλύζεται από νεολαία, στέκια, μπαρ στο κέντρο της Λεμεσού. Ωστόσο, ο εκ Λάρνακος, Νικόλαος Σαρίπολος υπήρξε πολλά περισσότερα από έναν άνθρωπο που απλά έδωσε το όνομά του σε έναν δρόμο: υπήρξε Διδάκτορας Νομικής, ιδιαίτερος γραμματέας του Πρωθυπουργού Ιωάννη Κωλέττη, νομικός σύμβουλος στο Υπουργείο Εσωτερικών και εισηγητής του Ελληνικού Συντάγματος. Αν και ήταν απόλυτα σεβαστός στους ακαδημαϊκούς κύκλους, ο Εμμανούλ Ροϊδης είχε άλλη άποψη για τον Κύπριο νομικό και δεν παρέλειπε να τον αποκαλεί «όνο», δηλαδή γαϊδούρι.

Γεννημένος το 1817 στην κοσμοπολίτικη Λάρνακα, ο Νικόλαος Σαρίπολος ήταν γόνος οικογένειας προυχόντων αφού η μητέρα του Χρυσηίδα ( Τσικινέττα) Πελενδρίδη, κόρη πλουσίων προυχόντων Λεμεσιανών.

NIKOLAOS-SARIPOLOS

– “Μανθάνω ότι μετά πολλής ελευθερίας διδάσκετε.” – “Nαι βασιλεύ διότι φρονώ ότι εί περ η ελευθερία από της οικουμένης απάσης εδιώκετο ήθελε διασωθεί εν Eυρώπη. Eι δε από της Eυρώπης εφυγαδεύετο έδει αυτήν ευρείν καταφυγήν εν τήδε τη γενεθλίω αυτής Xώραν. Eι δε και από ταύτης εξωθείτο, άξιον αυτής άσυλον το Πανεπιστήμιον, ει δε κακείθεν εδιώκετο, εγώ τελευταίος τον μυστικόν ίακχον ήθελον εκφέρει.” Αυτή ήταν η απάντηση του καθηγητή Νικολάου Ι. Σαριπόλου προς τον βασιλέα Οθωνα ο οποίος είχε μεγάλως ενοχληθεί από το φιλελεύθερο πνεύμα και την φιλελεύθερη διδασκαλία του στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών» Απόσπασμα από «ΕΝΑΣ ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ» ΝΙΚΟΛΑΟΣ Ι. ΣΑΡΙΠΟΛΟΣ του ΦΑΪΤΑ ΓΕΩΡΓΙΟΥ ,δικηγόρου Κέρκυρας»
/Φωτογραφία από το αρχείο του Φοίβου Σταυρίδη.

Το πλούσιο ακαδημαϊκό έργο

Ο πατέρας του βρισκόταν στη λίστα των σφαγών που πραγματοποιήθηκαν στις 9 Ιουλίου 1821, όμως γλίτωσε αφού πήρε την οικογένειά του και πήγε στην Τεργέστη. Εκεί ο Νικόλαος σπούδασε στη Σχολή της Ελληνικής Κοινότητας (Τεργέστειος Σχολή) και το 1830 επέστρεψαν οικογενειακώς στην Κύπρο.

Ο Σαρίπολος, αφού ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές του στη Σχολή της Ελληνικής Κοινότητας της Τεργέστης, πήγε στο Παρίσιτο 1836, όπου αφού έλαβε τα απολυτήρια των θεωρητικών και θετικών σπουδών (1837, 1838), γράφτηκε στην Ιατρική Σχολή του Παρισιού. Την περίοδο εκείνη μετέβαλε το επώνυμο του. Τελικά μετεγγράφη στην Νομική Σχολή και μετά το πέρας των σπουδών του ανακηρύχθηκε διδάκτορας της Νομικής το 1844.

Την επόμενη χρονιά επέστρεψε στην Ελλάδα και εργάστηκε ως ιδιαίτερος γραμματέας του Πρωθυπουργού Ιωάννη Κωλέττη. Το 1846, διορίστηκε υφηγητής στην Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και δύο μήνες μετά έκτακτος καθηγητής του Συνταγματικού και Ποινικού Δικαίου. Το 1852απολύθηκε από το Πανεπιστήμιο εξαιτίας της πολιτικής δραστηριότητάς του και ασχολήθηκε με την ενεργό δικηγορία.

Από το 1854 μέχρι το 1860 υπήρξε νομικός σύμβουλος στο Υπουργείο Εσωτερικών. Στο Πανεπιστήμιο Αθηνών επανήλθε το 1862 οπότε διορίστηκε τακτικός καθηγητής τουΕθνικού Δικαίου, τον επόμενο χρόνο έγινε τακτικός καθηγητής της ποινικής επιστήμης και το 1867 του Συνταγματικού και του Διεθνούς Δικαίου. Στο Πανεπιστήμιο παρέμεινε μέχρι το 1875.

Πήρε μέρος στην Β’ εν Αθήναις Εθνική Συνέλευση (1862-1864) ως πληρεξούσιος του Πανεπιστημίου και των ελληνικών παροικιών. Το διάστημα αυτό εργάστηκε για τη σύνταξη του τελικού σχεδίου του Συντάγματος του οποίου ήταν και εισηγητής. Για τη συνολική του προσφορά στη νομική επιστήμη διετέλεσε αντεπιστέλλον μέλος της Ακαδημίας των Παρισίων και της Βασιλικής Ακαδημίας του Βελγίου.

Η ομώνυμη πλατεία στη Λεμεσό

Ο «όνος» καθηγητής

Ο Εμμανούηλ Ροΐδης το 1837 με την ίδρυση του Ελληνικού Πανεπιστημίου, άσκησε έντονη κριτική και σάτιρα ενάντια σε κάποιους από τους καθηγητές του, χαρακτηρίζοντάς τους αμαθείς και δοκησίσοφους. Πλατεία Σαριπόλου σήμερα Μεταξύ των «θυμάτων» της σάτιράς του Ροΐδη ήταν και ο Νικόλαος Σαρίπολος τον οποίο συνήθιζε να αποκαλεί «Όνο Καθηγητή». Κατά την αντίληψή του, ο διακεκριμένος νομικός, συγκέντρωνε τις ιδιοτροπίες του τετράποδου:  την ασχήμια, το φθόνο, το πείσμα, τον εγωισμό, την χαμέρπεια, την ανοησία κλπ. Εμμανουήλ Ροΐδης Ως «Όνος Καθηγητής» ο Σαρίπολος, διακρινόταν για το ευμετάβλητο της γνώμης του. Ο Ροΐδης σχολίαζε, πως ο Νικόλαος «άλλαζε τις απόψεις σαν τα πουκάμισα» μόνο για να πλουτίσει και να εξυπηρετήσει τα συμφέροντα της κυβέρνησης. Τέλος, ο Σαρίπολος κατά τον Ροΐδη, διακρινόταν για την αποστροφή του «προς την ευπρέπειαν, την λογικήν και την γραμματικήν».

Πληροφορίες: «Η καλλικέλαδος έδρα του αξιοτίμου κ. Όνου καθηγητού»: ο μυκτηρισμός του πανεπιστημιακού καθηγητικού σώματος από τον Εμμ. Ροΐδη, του Αντώνιου Σμυρναίου.