16 Οκτωβρίου 1964. Ο κόσμος της Κύπρου κρατώντας πλακάτ, φορώντας τα καλά του και ένα τεράστιο χαμόγελο ξεχύνεται στους δρόμους της Λευκωσίας. Άλλοι φωνάζουν συνθήματα υπέρ του Μακαρίου ή κατά του ΝΑΤΟ. Είναι μόνο λίγο καιρό μετά τα τραγικά γεγονότα της Τηλλυρίας και ο πρώτος αρχηγός ξένου κράτους πρόκειται να επισκεφθεί την Κύπρο από την ημέρα ίδρυσης της Κυπριακής Δημοκρατίας. Το γεγονός είναι κοσμοϊστορικό για το μικρό νησί: ο στρατάρχης Τίτο και πρόεδρος της τότε Γιουγκοσλαβίας έφθανε στην Κύπρο.

Η Λευκωσία και δη η πλατεία Μεταξά (σημερινή Ελευθερίας) ήταν ασφυκτικά γεμάτη. Από το αεροδρόμιο μέχρι το κέντρο, οι δρόμοι ήταν φωταγωγημένοι και σημαιοστολισμένοι με την κυπριακή και γιουγκοσλαβική σημαία. Κυριολεκτικά από τα σημεία από όπου θα περνούσε η αυτοκινητοπομπή δεν έπεφτε ούτε καρφίτσα. Άλλοι στον δρόμο, στα πεζοδρόμια και άλλοι κρεμασμένοι από τα κάγκελα, σύσσωμος ο κόσμος της Κύπρου βρέθηκε στον δρόμο για να δει από κοντά τον Πρόεδρο Τίτο.

Η ομιλία του Τίτο υπήρξε σύντομη και εγκωμιαστική. Συγχαίροντας τον Πρόεδρο Μακάριο για «την εξεύρεση λύσης», καθώς και τον κυπριακό λαό για τον αντιαποικιακό του αγώνα, αναφέρθηκε στην τοποθέτηση για την Κύπρο κατά τη διάρκεια της Διάσκεψης του Καΐρου, όπου όλοι οι ηγέτες υποστήριξαν το δικαίωμα του κυπριακού λαού για «αυτοδιάθεση και ανεξαρτησία χωρίς καμία εξωτερική επέμβαση».

Σχεδόν μία εικοσαετία αργότερα, επί δημαρχίας του Λέλλου Δημητριάδη, ο Πέταρ Στάμπολιτς, πρόεδρος της Γιουγκοσλαβίας, θα πραγματοποιούσε ακόμη μία επίσκεψη της χώρας στο νησί.

Τότε ο Δήμαρχος ζήτησε από τον γλύπτη Άντρο Καζαμία να δημιουργήσει ένα μνημείο το οποίο θα μνημόνευε την ιστορική επίσκεψη του Τίτο στο νησί.

Δίνοντάς του διορία μόνο δύο εβδομάδες και λαμβάνοντας πίσω την απάντηση του γλύπτη πως αυτό ήταν αδύνατο ο Λέλλος ήταν κατηγορηματικός: «Να κόψεις τον λαιμό σου και να το ετοιμάσεις».

Όπως και έγινε και το μνημείο ετοιμάστηκε σε δύο εβδομάδες και τοποθετήθηκε στην Πλατεία Ελευθερίας όπου ο Τίτο είχε απευθύνει ομιλία μαζί με τον Μακάριο στις 16 Οκτωβρίου 1964.

Το έργο του γλύπτη Άντρου Καζαμία/ Πηγή: andros kazamias  

Η πέτρα παρτέμεινε στο ίδιο σημείο έως το 2008 όταν η Δήμαρχος Ελένη Μαύρου την τοποθέτησε στις αποθήκες του Δημαρχείου, δήθεν μόνο για δύο χρόνια.

Ωστόσο, η αφαίρεση της από εκείνο το σημείο είχε καταντήσει προεκλογικός αγώνας όταν ο υποψήφιος Δήμαρχος Λευκωσίας, Ιωάννης Ρωσσίδης, υποσχέθηκε στον κόσμο πως μία από τις πρώτες του ενέργειες ήταν να «ταράξει από εκείνο το σημείο τον ρότσο με τα τζίερατα».

Τελικά, η πέτρα παραμένει έως σήμερα στις αποθήκες περιμένοντας ίσως την ανάπλαση της πλατείας για να λάβει ξανά τη θέση που κατείχε.