Από το 1963, κατά την διάρκεια των διακοινοτικών ταραχών στην Κύπρο, στο αμιγώς τουρκοκυπριακό χωριό Κοφίνου (με 728 κατοίκους κατά την απογραφή του 1960), δημιουργήθηκε θύλακας ελεγχόμενος από την τουρκική τρομοκρατική οργάνωση ΤΜΤ.  Ο θύλακας συμπεριλάμβανε την τουρκοκυπριακή συνοικία του διπλανού μικτού χωριού Άγιος Θεόδωρος (με 685 Τουρκοκυπρίους και 525 Ελληνοκυπρίους). Στις αρχές του 1967, οι Τούρκοι του θύλακα, παρεμπόδιζαν αστυνομικά οχήματα της Δημοκρατίας να εισέλθουν στον ελληνοκυπριακό τομέα του χωριού Άγιος Θεόδωρος, ενώ υπήρχε τακτικά παρεμπόδιση της οδικής κυκλοφορίας, στο δρόμο Λευκωσίας-Λεμεσού.

Του Παναγιώτη Στεφάνου

Στις 15 Νοεμβρίου 1967 με διαταγή του προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας Αρχιεπισκόπου Μακαρίου, η Εθνική Φρουρά υπό τις διαταγές του αρχηγού της, στρατηγού Γεωργίου Γρίβα ανέλαβε αυτή να αποκαταστήσει την τάξη. Με την «Επιχείρηση Γρόνθος», όπως ονομάστηκε, ο Γρίβας κινητοποίησε πολύ ισχυρές δυνάμεις, με άρματα μάχης και πυροβολικό. Αρχικά επιτέθηκε στο μικτό χωριό Άγιος Θεόδωρος και κατέλαβε σχεδόν χωρίς μάχη την τουρκοκυπριακή συνοικία. Ακολούθως, στράφηκε κατά του γειτονικού χωριού Κοφίνου. Κατά τις εκκαθαριστικές επιχειρήσεις της Εθνικής Φρουράς στην Κοφίνου, έπεσε νεκρός ο λοχίας της 32 Μοίρας Καταδρομών, Ευμένιος (Μενάκης) Παναγιώτου Μαρκαντώνης, από το χωρίο Πάχνα. Ο θάνατος του Μαρκαντώνη υπήρξε η μόνη απώλεια της Εθνικής Φρουράς, έναντι 24 Τούρκων.

Στην εφημερίδα Πατρίς παρατίθεται εκτενώς η στιγμή του θανάτου του λοχία:

«Επί κεφαλής της ομάδος του προσήγγιζε καταδρομικώς το φυλάκιον των τρομοκρατών το οποίον έβαλλεν συνεχώς ενατνίον των. Μόνος ο λοχίας δια χειροβομβίδων και ριπών του αυτομάτου του εξουδετέρωσε τους δύο εκ των τριών Τούρκων εκ των οποίων οι οποίοι επάνδρωναν το φυλάκιο. Ο τρίτος ελούφαξε. Το φυλάκιον εφαίνετο ως νεκρό. Ο Μαρκαντώνης ώρμησε πρώτος για να εισέλθη εντός του φυλακίου. Ο εναπομείνας τρομοκράτης έβαλε μια ριπήν που εκτύπησεν το παλληκάρι εις την κεφαλήν. Το τραύμα ήτο θανατηφόρο».

Το νήμα της ζωής του ευπατρίδη νέου κόπηκε στο ύψωμα «124», στις 15 Νοεμβρίου 1967.

Ο Ευμένιος Παναγιώτου Μαρκαντώνης, ο μόνος εκ των Ελλήνων νεκρών στις επιχειρήσεις της Κοφίνου, γεννήθηκε στην Πάχνα τις 15 Μαΐου το 1946. Φοίτησε στο Δημοτικό σχολείο του χωριού του, και ακολούθως στο Λανίτειο Γυμνάσιο Λεμεσού. Μετά την αποφοίτηση του από το Λανίτειο Γυμνάσιο κατατάχθηκε στην Εθνική Φρουρά το καλοκαίρι του 1966 και συγκεκριμένα στις Δυνάμεις Καταδρομών όπου και μετά από σχετική εκπαίδευση πήρε τον βαθμό του λοχία.

Σήμερα στον ιερό χώρο της θυσίας του ηρωικού παλληκαριού, στο ύψωμα 124, ανεγέρθη μνημείο αφιερωμένο σε όλους τους καταδρομείς που έπεσαν σε όλα τα πεδία των μαχών της Κύπρου, με προεξέχουσα μορφή τον ανδριάντα του ήρωα Ευμένιου Παναγιώτου. Επίσης,  προτομή του ήρωα βρίσκεται στη γενέτειρα του Πάχνα.