Της Ιλιάνας Κουλαφέτη
Στον υδατοφράκτη Κούρη, που βρίσκεται στην Άλασσα στην επαρχία Λεμεσού υπάρχει μία εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο η οποία εμφανίζεται μόνο όταν κατέβει η στάθμη του νερού και πλέον τα απομεινάρια της έμειναν εκεί για να θυμίζουν πως τρεις δεκαετίες νωρίτερα, ολόκληρο το χωριό Άλασσα λειτουργείτο σε αυτήν. Πέρα όμως, από την κρυφή εκκλησία που εμφανίζεται κάποιες φορές τον χρόνο, το βυθισμένο χωριό αποτελεί έναν αρχαιολογικό θησαυρό που προκάλεσε διεθνές ενδιαφέρον αρχαιολόγων!

Το ενδιαφέρον των αρχαιολόγων

Η μακραίωνη ιστορία του χωριού Άλασσα, ξεκινώντας από τον 17ο αι. π.Χ. τράβηξε το ενδιαφέρον της αρχαιολογικής σκαπάνης, η οποία έφερε στο φως μία σειρά από σπάνια ευρήματα. Στην περιοχή ανακαλύφθηκε το μεγαλύτερο ανάκτορο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού όπως επίσης και πολλά ορειχάλκινα αντικείμενα. Επίσης τα ψηφιδωτά με τη Θεά Αφροδίτη, τα οποία πλέον στεγάζονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο Επαρχίας Λεμεσού, ανακαλύφθηκαν στην περιοχή της Άλασσας. Το 1988 πραγματοποιήθηκε σεμινάριο στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ, ενώ το 1993 τα ευρήματα εκτέθηκαν στο Αμερικανικό αρχαιολογικό ινστιτούτο στη Ουάσινγκτον. Ακολούθησαν εκθέσεις σε Μελβούρνη, Σύντνεη, Κάμπερα και Λατιρόβη.
alassa-psifidoto
Η εκκλησία, της οποίας σήμερα μόνο το καμπαναριό, έμεινε να θυμίζει πως κάποτε υπήρχε ζωή στο βυθισμένο χωριό, είναι αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο και κτίστηκε το 1936. Μετά τη λειτουργία του, το φράγμα υπερχείλισε δύο φορές. Η πρώτη ήταν το 2004, 15 χρόνια μετά τη λειτουργία του και έπειτα το 2012, μετά τη μεγάλη ανομβρία του 2008, όπου σχεδόν όλα τα φράγματα της Κύπρου είχαν στερέψει εντελώς! Σε σχέση με το 2004 οι ποσότητες ήταν πολύ μεγαλύτερες με αποτέλεσμα μέσα σε μόλις δυο βδομάδες (από τις 30 Ιανουαρίου ως τις 14 Φεβρουαρίου), το εκκλησάκι να χαθεί σχεδόν ολοκληρωτικά κάτω από το νερό.
kourris1.jpg

Φωτογραφία Λούης Κυριάκου

Το χωριό Άλασσα

Η σημερινή τοποθεσία του χωριού βρίσκεται μόλις 12 χιλ. από τη Λεμεσό, στον δρόμο προς Πλάτρες και μεταφέρθηκε σε αυτήν το 1985, καθώς το χωριό Άλασσα βυθίστηκε εξ ολοκλήρου το 1989, στη λίμνη Κούρη, η οποία δημιουργήθηκε από το φράγμα Κούρη – ένα από τα μεγαλύτερα φράγματα της Κύπρου –. Η κατασκευή του φράγματος διήρκησε 4 χρόνια, από το 1984 έως το 1988. Ιστορικές αναφορές κάνουν λόγο για την ύπαρξή του χωριού από τον 17ο αιώνα π.χ. και τη μετέπειτα εγκατάλειψή του έως το 1881 μ.χ όπου δημιουργήθηκε η μικρή κοινότητα των 23 κατοίκων της Άλασσας για να φτάσει το 1930 τους 200. Το σημερινό χωριό αριθμεί γύρω στους 232 κατοίκους.
Φωτογραφίες: Άγιος Νικόλαος – Υδατοφράκτης Άλασσας ( Κούρης ), Άλασσα ΛεμεσόςΆγιος Νικόλαος – Υδατοφράκτης Άλασσας ( Κούρης ), Άλασσα Λεμεσός