Δημοσθένης Θεοδούλου Σταυρινίδης (1878-1957) – Δημοσιογράφος, Λογοτέχνης

Ο Δημοσθένης Σταυρινίδης γεννήθηκε στη Λευκωσία το 1878 και ήταν γιος του  Θεόδουλου Σταυρινίδη από τον Στρόβολο και της Μηλίτσας Γ. Παπαδοπούλου (το γένος Κωνσταντινίδη). Αποφοιτώντας από το Παγκύπριο Γυμνάσιο Λευκωσίας ακολούθησε σπουδές στη Νομική  Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών (1896-1901). Με το πέρας των σπουδών του  επέστρεψε  στην Κύπρο, όπου και εργάστηκε ως δικηγόρος (1901-1904) και μετέπειτα ως δημοσιογράφος. Μαζί με τον μεγαλύτερο αδελφό του, Κύρο Σταυρινίδη, ίδρυσαν το 1906 μία από τις σημαντικότερες κυπριακές εφημερίδες, την Ελευθερία, αναλαμβάνοντας χρέη διευθυντή σύνταξης, αρθρογράφου και χρονογράφου της εφημερίδας. Το 1910 έχοντας αφήσει τη διεύθυνση της εφημερίδας στον αδελφό του Κύρο, ο Δημοσθένης μετέβη στο Λονδίνο όπου και παρακολούθησε μαθήματα πολιτικών επιστημών (1910-1911) ενώ αργότερα ανέλαβε τη διεύθυνση της ελληνικής εφημερίδας Ηχώ του Λονδίνου.

Παράλληλα, αρθρογραφούσε σε διάφορες βρετανικές εφημερίδες υπέρ των δικαίων της Κύπρου και της Ελλάδας. Από το 1915-1931 δραστηριοποιήθηκε στην Ελλάδα, αρθρογραφώντας σε αξιόλογες εφημερίδες, όπως η Καθημερινή και η Εστία, ενώ ανέλαβε τη διεύθυνση και την έκδοση των εφημερίδων  Πολιτεία (1916-1920) και Εφημερίς της Ελλάδος  αντίστοιχα. Στην Κύπρο επέστρεψε το 1931, μετά το θάνατο του αδελφού του Κύρου, αναλαμβάνοντας πλέον την αποκλειστική διεύθυνση της Ελευθερίας μέχρι και το θάνατό του το 1957.

Ταυτόχρονα με τη δημοσιογραφική του δράση, ο Σταυρινίδης επέδειξε και αξιόλογο λογοτεχνικό έργο όντας πρωτοπόρος στη συγγραφή διηγήματος (συγκεκριμένα του ηθογραφικού) και αφηγήματος. Γνωστό του έργο αποτελεί η συλλογή «Κυπριακά Διηγήματα», που εκδόθηκε στη Λευκωσία το 1898 και βραβεύτηκε με «έπαινο» στην Κυπριακή Έκθεση του Ζαππείου στην Αθήνα το 1901. Μεταξύ άλλων, ο Δημοσθένης Σταυρινίδης υπήρξε μέλος του Εθναρχικού Συμβουλίου, μέλος Επιτροπείας της Βιβλιοθήκης Φανερωμένης, ενώ, επίσης, διετέλεσε και πρόεδρος του Ροταριανού Ομίλου Λευκωσίας. Υπήρξε παντρεμένος με την Κορνηλία Γλύκα Πλατύ από τη Χίο με την οποία απέκτησαν μία κόρη.

Ο Δημοσθένης Θ. Σταυρινίδης σε νεαρή ηλικία αριστερά
(Εθνικό Κέντρο Τεκμηρίωσης : http://www.openarchives.gr/view/589649) και σε μεγάλη ηλικία δεξιά
(Από την εφημερίδα. Ελευθερία, 18 Αυγούστου 1957)

Κωνσταντίνος Λάπας (1899-1993) – Δάσκαλος

Ο Κωνσταντίνος Λάπας γεννήθηκε στον Στρόβολο την 1η Μαρτίου 1899 και ήταν γιος του Χαράλαμπου και της Δέσποινας Λάπα. Αποφοίτησε από το Παγκύπριο Γυμνάσιο Λευκωσίας και στη συνεχεία φοίτησε  στο Παγκύπριο Διδασκαλείο (1916-7). Υπηρέτησε στην κυπριακή εκπαίδευση από τις θέσεις του δασκάλου (1916-1925), του επιθεωρητή των δημοτικών σχολείων (1925-1935) και του καθηγητή στο Διδασκαλικό Κολλέγιο Μόρφου (1937/9-1947) – μάλιστα ήταν ο πρώτος Έλληνας Κύπριος καθηγητής που δίδαξε στο Κολλέγιο – αλλά και στη θέση του επιθεωρητή των Ελληνικών Σχολείων (1947-1958). Στα χρόνια αυτά, και στο πλαίσιο ενίσχυσης της εκπαιδευτικής του κατάρτισης  παρακολούθησε Παιδαγωγικές Σπουδές στην Αγγλία, στο Πανεπιστήμιο Exeter (1935-1937) και στο Πανεπιστημιακό Κολλέγιο του Λονδίνου (1951-1952). Τέλος,  υπήρξε μέλος της Επιτροπείας Δημόσιας Υπηρεσίας (1961-1979). Μεταξύ άλλων, υπήρξε και εκ των ιδρυτών του Γυμναστικού Συλλόγου, Πράξανδρος Κυρήνειας, κατά τα χρόνια  διδασκαλίας του στην Κερύνεια.

Ήταν παντρεμένος με την Αγνή Ιωάννου Θεοχαρίδη με την οποία απέκτησαν δύο παιδιά, τη Λίντα (Ιουλία) και τον Χάρη (Χαράλαμπο). Βραβεύτηκε με την τιμητική διάκριση του Εταίρου Βρετανικής Αυτοκρατορίας (M.B.E. 1953).

Ανδρέας Παναγή Μικελλίδης (1913-1986) – Ιατρός

Ο Ανδρέας Μικελλίδης γεννήθηκε στο Στρόβολο. Οι γονείς του ήταν ο Παναγής Μικελλίδης και η Παρασκευή, το γένος Τσαμαντά. Ήταν το τρίτο παιδί της οικογένειας με δυο μεγαλύτερες αδελφές, την Μαρούλα Μίτλεττον, μητέρα του ιατρού Λεύκου Μίτλεττον και την Κατίνα Γιάννη Τσιαρτζάζη.

Αποφοίτησε το Παγκύπριο Γυμνάσιο και στα σχολικά του χρόνια ασχολήθηκε με τον αθλητισμό́ όπου διακρίθηκε τόσο σε παγκύπριους όσο και σε πανελλήνιους αγώνες. Στην αποφοίτηση του ο καθηγητικός σύλλογος τον τίμησε για την άριστη επίδοση του στα μαθήματα και τον αθλητισμό. Σπούδασε ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών (1932-1936). Εργάστηκε ως βοηθός Παθολογικής Κλινικής του Νοσοκομείου Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός (1936-1938). Κατατάγηκε τον Μάιο του 1940 στα Αυτοκρατορικά Ιατρικά Στρατιωτικά Σώματα RAMC και τον Μάρτιο του 1941 μετέβη στην Αλεξάνδρεια και από εκεί στην Ελλάδα. Προδόθηκε και παραδόθηκε στους Γερμανούς, μεταφέρθηκε ως αιχμάλωτος στη Γερμανία και απελευθερώθηκε το 1945. Με υποτροφία της βρετανικής κυβέρνησης σπούδασε στο Πανεπιστήμιο του Λονδίνου με ειδίκευση στη νευρολογία και την ψυχολογία (1945-1947).

Με την επιστροφή του το 1947 ανέλαβε τη διεύθυνση των Ψυχιατρικών Υπηρεσιών μέχρι την αφυπηρέτηση του το 1965. Διετέλεσε Υπουργός Παιδείας (1974-1976) και Υπουργός Υγείας (1976 – 1980). Ίδρυσε μαζί με το Σωματείον Ελληνίδων Κυριών «Ένωσις» την πρώτη «Σχολή Ασκησίμων Παίδων» στη Λευκωσία το 1960. Επίσης υπήρξε ιδρυτής και πρόεδρος της Παγκύπριας Εταιρείας Ψυχικής Υγιεινής και  πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Καθυστερημένων Παίδων, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Σχολής Τυφλών καθώς και ιδρυτικό μέλος και πρόεδρος του Παγκύπριου Συνδέσμου Πολεμιστών Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Έθεσε τις ιατρικές του υπηρεσίες στη διάθεση των αγωνιστών του απελευθερωτικού αγώνα. Τέλος, δημοσίευσε επιστημονικά άρθρα. Ήταν παντρεμένος με την εκ Κεφαλληνίας Αλίκη Θεοτοκάτου και είχε τρεις κόρες. Βραβεύτηκε με την τιμητική διάκριση του εταίρου της Βρετανικής Αυτοκρατορίας (M.B.E 1959).

Ο Ανδρέας Μικελλίδης ως αθλητής του Παγκυπρίου Γυμνασίου διετέλεσε Υπουργός Παιδείας (1974-1976) και Υπουργός Υγείας (1976-1980)

Κατίνα Χριστοδούλου Τσαμαντά (1894-1954) – Δασκάλα

Η Κατίνα Τσαμαντά γεννήθηκε στον Στρόβολο, και σπούδασε ταυτόχρονα στη σχολή Νηπιαγωγών  Καλλιθέας και στη Σχολή Γυμναστών Αθηνών την περίοδο 1910-1912.  Ακολούθως διορίστηκε διευθύντρια του Α’ Νηπιαγωγείου Φανερωμένης και καθηγήτρια γυμναστικής στο Ανώτερο Παρθεναγωγείο Φανερωμένης (1912-1922). Παρακολούθησε μαθήματα νηπιαγωγικών στη Σορβόννη για ένα έτος (1922-1923) και όταν επέστρεψε διορίστηκε από το υπουργείο παιδείας της Ελλάδας ως διευθύντρια του Διδασκαλείου Νηπιαγωγών Σερρών όπου υπηρέτησε μέχρι την αφυπηρέτηση της το 1953. Έγραψε σχολικά βοηθήματα στην Κύπρο και καθιέρωσε το θεσμό των Ανθεστηρίων στη Λευκωσία. Τέλος τιμήθηκε από το Δήμο Λευκωσίας με αναμνηστικό μετάλλιο (1919).

Μαρία Χριστοδούλου Τσαμαντά (1882-1937) – Δασκάλα

Η Μαρία Τσαμαντά γεννήθηκε στον Στρόβολο και σπούδασε στην Αρσάκειο Αθηνών (1897-1899) όπου και αρίστευσε. Δίδαξε στο Παρθεναγωγείο Φανερωμένης (1899-1905) και κατά την περίοδο του αρχιεπισκοπικού ζητήματος διετέλεσε διευθύντρια του «κυρηνειακού σχολείου» (1905-1911). Αργότερα διετέλεσε υποδιευθύντρια του Παρθεναγωγείου Φανερωμένης (1911-1920). Αργότερα σπούδασε στη Σορβόννη παιδαγωγικά και ψυχολογία (1920-1922) και όταν επέστρεψε από το Παρίσι ίδρυσε στη Λευκωσία Ινστιτούτο Ξένων Γλωσσών. Παράλληλα υπήρξε διευθύντρια της Σχολής Αγίου Κασσιανού (1923-1936). Λόγω της στάσης της κατά τους εορτασμούς της Βρετανικής Αυτοκρατορίας το 1936 τερματίστηκαν οι υπηρεσίες της από το Γραφείο Παιδείας της αποικιακής διοίκησης. Επίσης υπήρξε γενική γραμματέας της Πνευματικής Αδελφότητας Ελληνίδων Κυριών Κύπρου, και είχε υπό τη διεύθυνση της την Παιδική Εξοχή που ιδρύθηκε από το σωματείο, κατά τη περίοδο 1930-1936.

Βιβλιογραφία

Ιωαννίδης Παύλος Φ., Το Διδασκαλικό Κολλέγιο Μόρφου, 1937-1959, Λευκωσία 2011.

Καρσεράς Σάββας, Στρόβιλος – Στρόβολος – Στρόβυλος, Λευκωσία 2002.

Κουδουνάρης Αριστείδης, Βιογραφικόν Λεξικόν Κυπρίων 1800-1920, Λευκωσία 62010.

Σοφοκλέους, Ανδρέας, Συμβολή στην ιστορία του κυπριακού Τύπου, τόμος Γ’ , Λευκωσία 2003.

Σταυρινίδης Δημοσθένης, Κυπριακά διηγήματα και άλλα αφηγήματα, επιμ. Χρίστος Χατζηαθανασίου, Λευκωσία 2010.

Συντακτική Ομάδα

Μαρίνα Βρυωνίδου

Ανδρέας Χριστοφή

Παντελίτσα Παπαδοπούλου

www.peristrovolou.com

Δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα Φιλελεύθερος στις 11 Μαρτίου 2018.

*ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΠΕΡΙ ΣΤΡΟΒΟΛΟΥ

Το Πρόγραμμα «Περί Στροβόλου» στοχεύει στη δημιουργία ενός κοινωνικού-ιστορικού αρχείου για τον Στρόβολο από τους δημότες, για τους δημότες. Το κάλεσμα αφορά την συλλογή προφορικών συνεντεύξεων καθώς και την ηλεκτρονική καταγραφή αρχείων φωτογραφιών, εγγράφων και αντικειμένων που έχουν σχέση με την ζωή και δραστηριότητα στον Στρόβολο από τη συγκρότηση της κοινότητας μέχρι και το έτος 2000.

Την επιμέλεια του Προγράμματος έχει η Μαρίνα Βρυωνίδου σε συνεργασία με τον Νίκο Καρανίκη επίτιμο Πρόεδρο της Φωτογραφικής Εταιρείας Κύπρου και τους Ανδρέα Χριστοφή και Παντελίτσα Παπαδοπούλου, φοιτητές του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου.

Ο Θεσμικός Χορηγός του Προγράμματος «Περί Στροβόλου» είναι η Συνεργατική Κυπριακή Τράπεζα.

Η εφημερίδα Φιλελεύθερος στηρίζει αυτή την προσπάθεια με σειρά άρθρων που προκύπτουν από την έρευνα του Προγράμματος «Περί Στροβόλου»

Το πρώτο άρθρο που δημοσιεύθηκε αφορούσε τον ιστορικό αθλητικό σύλλογο Κεραυνό Στροβόλου  και  ακολούθως ξεκίνησε μια σειρά παρουσιάσεων για τους «Επιφανείς Στροβολιώτες».

Περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το Πρόγραμμα «Περί Στροβόλου» και τον Φωτογραφικό Διαγωνισμό για σύγχρονες φωτογραφίες του Στροβόλου που έχει ήδη προκηρυχθεί, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα: www.peristrovolou.com