Της Ιλιάνας Κουλαφέτη

Διαβάζοντας παλαιότερα την αλληλογραφία μεταξύ του Ευαγόρα Παλληκαρίδη και της Λύας Χατζηαδάμου-Βότση αλλά και την αλληλογραφία του Κωστή Παλαμά προς την Ελένη Κορτζιά, συνειδητοποίησα πως η αλληλογραφία ως είδος λογοτεχνίας, είναι ένα από τα ρομαντικότερα και πιο μεστά κείμενα που μπορεί να πέσουν στα χέρια του αναγνώστη. Κοινή παράμετρος της αλληλογραφίας, για να μπορεί να μετουσιώσει μέσα στις γραμμές και στις λέξεις της τα δυνατά συναισθήματα των εμπλεκομένων είναι προφανώς η απουσία.

Και αυτό γιατί η αμφιβολία και η αναπόληση γεννούν φράσεις λογοτεχνικές, ανεπιτήδευτες, καθώς μόνη έγνοια τους είναι να αποδείξουν το μεγαλείο της προσμονής, της ανιδιοτελούς αγάπης. Συνήθως τα συναισθήματα παρουσιάζονται πιο αγνά, δημιουργώντας έναν πλατωνικό έρωτα που τρέφεται από λέξεις που προσπαθούν να υπερνικήσουν μεγαλειώδεις πράξεις, σε έναν ουσιαστικά άνισο αγώνα.

Σε αυτόν τον «άνισο» αγώνα λοιπόν, προστέθηκε ακόμη μία αλληλογραφία, που είχε αυτή τη φορά έναν διαφορετικό παραλήπτη: έναν παραλήπτη που δεν θα μπορούσε να πάρει την πένα στα χέρια του και να απαντήσει στην πολυαγαπημένη του αποστολέα. Και που σκοπός της αλληλογραφίας δεν ήταν να ιντριγκαριστεί ο παραλήπτης, αλλά η μνήμη. Και ήταν αυτή η αλληλογραφία της Ξένιας Καλογεροπούλου προς τον αγαπημένο της για «37 ολόκληρα» χρόνια Κωστή Σκαλιόρα.

Image result for σκαλιορας

«Με μοναδική αίσθηση του γλωσσικού οργάνου, και ένα dry humor, συγγενικό με αγγλικό φλέγμα, αν και γαλλοτραφής, ο Σκαλιόρας υπήρξε εξαιρετικής λεπτότητας μεταφραστής, εκτός από σπουδαίος δημοσιογράφος-κριτικός». Αντίο στον Κωστή Σκαλιόρα από την Ιωάννα Κλεφτογιάννη, Ελευθεροτυπία 2013

Ένα πολυδιάστατο, ζεστό, μεστό και έντονα προφορικό κείμενο μέσα από το οποίο η Ξένια περιγράφει και συνυφαίνει την πορεία δύο ανθρώπων αλλά και όσων συσχετίστηκαν μαζί τους: την πορεία της ζωής της με τον παντοτινά δικό της Κωστή Σκαλιόρα που το 2013 της «την έσκασε» και έφυγε. Ωστόσο, η πολυαγαπημένη σε όλους ηθοποιός και θεατρικός συγγραφέας δεν άφησε την απώλεια να τη νικήσει στον άνισο αυτόν αγώνα.

Την άρπαξε από τα μαλλιά, ήδη από την επομένη της κηδείας του Κωστή της και την ξεζούμισε, στραγγίζοντας από μέσα της ανεπιτήδευτα λογοτεχνικές φράσεις με μόνη έγνοια τους να αποδείξουν το μεγαλείο της ανιδιοτελούς αγάπης που έτρεφε αυτά τα 37 ολόκληρα χρόνια για τον Κωστή της. Καταφέρνει με αυτόν τον τρόπο να παρουσιάσει στους αναγνώστες μια βαθιά εξομολόγηση όπου ο πόνος συναντά τον γραπτό λόγο και η αναπόληση καθώς κι ο φόβος της λήθης λειτουργούν αντιθετικά διατηρώντας ολοζώντανη την παρουσία του Κωστή σε πείσμα της αίσθησης του κενού.

Σε 366 σελίδες και επί έναν χρόνο η Ξένια Καλογεροπούλου γράφει για την απώλεια, την αγάπη, τον έρωτα, τη φιλία. Τις στιγμές της στο θέατρο, τις στιγμές του Κωστή στη μετάφραση. Την Ελλάδα της Κατοχής, της Δικτατορίας και της Μεταπολίτευσης. Τις δυσκολίες ενός γάμου, τους φόβους, τις απογοητεύσεις.

Όχι, στα χέρια σας δεν θα πέσει ένα απλό κείμενο, ούτε μια μελοδραματική ρομαντική εξομολόγηση: θα πέσει ένα χείμαρρος ειλικρίνειας που σε αρκετές στιγμές της θα προκαλέσει την έντονη αμηχανία σας μέσα από τον ρεαλισμό των λέξεών της και μέσα από τη γλαφυρότητα των περιγραφών της.

Η Ξένια που δεν κατάφερε να γίνει μητέρα ακόμη κι αν το ‘θελε. Η Ξένια που δεν περίμενε να χωρίσουν οι δικοί της «τέλειοι» γονείς και όμως χώρισαν. Η Ξένια που δεν άντεχε να σηκώνει το βάρος του χωρισμού της από τον Γιάννη Φέρτη και όμως τον ξεπέρασε. Η Ξένια που αγάπησε και αγαπήθηκε. Που έπεσε, σηκώθηκε, έσπασε τα μούτρα της ξανά και ξανά και όμως κάθε φορά ήταν εκεί παρατεταμένο το χέρι του Κωστή να τη σηκώνει.

Μία τρανταχτή απόδειξη πως η ζωή δεν στρώνεται με ροδοπέταλα ούτε για τις «σταρ» της μεγάλης οθόνης και πως η εκμυστήρευση των πιο μύχιων σκέψεών της αποτελεί κάθαρση.

Image result for γράμμα στον κωστή

Η Ξένια με τον Κωστή έζησαν μια ζωή ζηλευτή. Όχι γιατί αυτή η ζωή ήταν τέλεια, αλλά γιατί η αγάπη τους δυνατή και ειλικρινής τους εξέλιξε και τους μετέφερε πολλά βήματα μπροστά. Γιατί το στερεότυπο της ρουτίνας ενός ζευγαριού που «σκοτώνει» τον έρωτα μετουσιώθηκε στην πολύ απλή πρότασή της «σε βαρέθηκα, αλλά δεν σε χόρτασα».

«Κωστή, αγάπη μου… Κάποτε, όταν με ρωτούσαν οι δημοσιογράφοι αν φοβάμαι τον θάνατο, για να αποφύγω τη σοβαρότητα της ερώτησης, τους απαντούσα αυτό που έλεγε ο Μπουνιουέλ: “Αν μπορούσα πού και πού να βγαίνω από τον τάφο μου, για να πεταχτώ στο περίπτερο να πάρω μια εφημερίδα και να δω ‘τι έγινε μετά’, δε θα με πείραζε και τόσο”», του αναφέρει κάποια στιγμή.

Καταργεί την απώλεια. Παρατείνει τον χρόνο. Εξιλεώνεται. Θεραπεύεται. Αναμοχλεύει τις λέξεις και εκφράζεται. Αναγεννά τις μνήμες. Απαγορεύει στη λήθη να υπερτερήσει.

Μαζί της και ο αναγνώστης, που δεν έχει άλλη επιλογή από το να ερωτευτεί μέσα σε 366 σελίδες. Να νιώσει την ανάγκη να αγαπήσει δυνατά όπως η Ξένια τον Κωστή της. Να ερωτευτεί την Ξένια Καλογεροπούλου. Να απολογηθεί, να ξανασκεφτεί όσα είπε, όσα σκέφτηκε, όσα έκανε. Να γελάσει, να κλάψει, να συγκινηθεί, να νιώσει αμήχανα. Να ζήσει 366 σελίδες.

Το γλυκό κορίτσι του ασπρόμαυρου κινηματογράφου. Την εύθραυστη κοπελίτσα του Ψυχικού. Τη δυναμική σκηνοθέτη του σανιδιού. Την ευρηματική ηθοποιό. Την Ξένια του Κωστή. Που δεν κολακεύει και δεν στρογγυλεύει τις γωνίες.

Αφεθείτε λοιπόν σε ένα γράμμα μακρύ, ένα ταξίδι βαθιάς ανθρώπινης ειλικρίνειας. Βρείτε απάγκιο και ακουμπήστε πάνω στο χαρτί. Ξανά και ξανά.

*Και επί τη ευκαιρία, θα μπορείτε να την απολαύσετε από κοντά, την Πέμπτη 13 Δεκεμβρίου στο Σολώνειο Βιβλιοπωλείο στις 18:30 σε μία παρουσίαση του βιβλίου της.