Όταν οι οπαδοί του Μακαρίου γιαούρτωσαν και έριξαν αυγά στον ανθυποψήφιό του Τάκη Ευδόκα ενώ ένας αστυνόμος φώναξε σε οπαδό του «Έπρεπε να μεν φορώ στολή, τζι εκανόνιζα σε εγώ»

Οι δεύτερες προεδρικές εκλογές της Κύπρου ήταν προγραμματισμένες για το 1965.
Ωστόσο, τα τραγικά γεγονότα του ’63-’64 που επέφεραν αναστάτωση και ριζικές αλλαγές στα πολιτικά και κοινωνικά πράγματα του τόπου, αλλά και η κρίση που προκάλεσε ο βομβαρδισμός της Τηλλυρίας το ’67, ανέβαλαν και τις εκλογές.
Για αυτό πραγματοποιήθηκαν στις 25 Φεβρουαρίου 1968 με πολλά έκτροπα και αντεγκλήσεις.
Όπως στην προηγούμενη προεκλογική αναμέτρηση έτσι και το ’68, εναντίον του Μακαρίου κατήλθε ένας μοναδικός ανθυποψήφιος: ο ψυχίατρος Τάκης Χρ. Ευδόκας, που υποστήριζε σθεναρά την πολιτική της Ένωσης ενώ ο Μακάριος χάρασσε την πολιτική του εφικτού και της αδέσμευτης ανεξαρτησίας.

Η «συνωμοσία της σιωπής»

Αν και το καθεστώς ήταν δημοκρατικό, ο Τάκης Ευδόκας δεν προβλήθηκε ποτέ από το ΡΙΚ, παρόλο που το είχε ζητήσει και οι εφημερίδες, με εξαίρεση την αντιπολιτευόμενη Πατρίς δεν ανέδειξαν ποτέ τις θέσεις του.
Ο Τάκης Ευδόκας, έστειλε στο ΡΙΚ, στις 12 Φεβρουαρίου επιστολή ζητώντας να του δοθεί λίγος χρόνος για να μιλήσει στο ραδιόφωνο ή στην τηλεόραση.
Ωστόσο, ο τότε διευθυντής του ιδρύματος απάντησε αρνητικά στην επιστολή, υποστηρίζοντας πως το ίδρυμα δεν πρόκειται να διαθέσει κανένα μέσο στην υπηρεσία των υποψηφίων και πως θα τηρήσει αμερόληπτη στάση. Στην πραγματικότητα όμως, μετέδιδε ολόκληρες τις προεκλογικές ομιλίες των υποστηρικτών του Μακαρίου.
Τρεις μέρες μετά, ο Ευδόκας μίλησε σε δημοσιογραφική διάσκεψη την οποία κάλυψαν όλες οι εφημερίδες.
Την επόμενη μέρα όμως καμία δεν δημοσίευσε τις δηλώσεις του. Μάλιστα, κάποιες άλλες ακύρωσαν και τις προγραμματισμένες συνεντεύξεις που είχαν μαζί του.

Το προεκλογικό γιαούρτωμα

Αποκορύφωμα των μακαριακών αντιδράσεων εναντίον του Ευδόκα και της παράταξής του, ήταν οι τραμπουκισμοί που πραγματοποιήθηκαν στην τελευταία του προεκλογική συγκέντρωση.
Δύο μέρες πριν τις εκλογές, στις 23 Φεβρουαρίου, προγραμματίστηκε προεκλογική συγκέντρωση στην Πλατεία Ηπείρου (σημερινή πλατεία Σολωμού) στις 06:30 το απόγευμα.
Αν και υπήρχαν πληροφορίες από την προηγούμενη, πως μακαριακοί υποστηρικτές είχαν σκοπό να διαλύσουν τη συγκέντρωση, δεν την ακύρωσαν.
Την ίδια μέρα ο Τάκης Ευδόκας επικοινώνησε από νωρίς με το αστυνομικό τμήμα, για να αναλύσει τις πληροφορίες που είχε. Ο υπεύθυνος του τμήματος κ. Μέζος, υποσχέθηκε πως θα τηρηθεί η τάξις και η ασφάλεια.
Παρ’ όλα αυτά το κλίμα ήταν ήδη τεταμένο από το απόγευμα και ο Ευδόκας προειδοποιούσε για τυχόν έκτροπα τα οποία μπορούσαν να συμβούν. Μία ώρα πριν τη συγκέντρωση απέστειλε τηλεγράφημα στον Μακάριο, προειδοποιώντας τον για τη συμπεριφορά των οπαδών του.
Γύρω στις 06:15, εισέβαλαν στον χώρο γύρω στους 150-200 οπαδούς του Μακαρίου κρατώντας πλακάτ με το πρόσωπό του και φωνάζοντας συνθήματα υπέρ του.

Οι αγριεμένοι οπαδοί έβριζαν και κουνούσαν τα χέρια τους απειλητικά.
Δεν δίστασαν να γιαουρτώσουν και να πετάξουν αυγά στους ομιλητές που πλησίαζαν την εξέδρα.
Ο χώρος της πλατείας έμοιαζε με χωματερή, γεμάτη αυγά, λεμόνια, ντομάτες και φυλλάδια.
Κάποια στιγμή, τα ηχεία σίγησαν. Οι οπαδοί του Μακαρίου είχαν κόψει τα σύρματα.
Αν και οι αστυνόμοι ήταν πολλοί περισσότεροι από τους διαδηλωτές, όπως ισχυρίζεται ο Ευδόκας στο βιβλίο του, κανείς δεν συνελήφθη.
Μάλιστα, ένας αστυνόμος αντί να προσπαθεί να επιβάλει την τάξη, φώναξε «Έπρεπε να μεν φορώ στολή, τζι εκανόνιζα σε εγώ».

«Αισθάνθηκα ντροπή κι έφυγα»

Μεταξύ των οπαδών του Μακαρίου βρέθηκε κι ένας 17χρονος νέος, που θυμάται τα γεγονότα και τα περιέγραψε ανώνυμα στον Χαλάρη Αργύρη:

Το 1968 ήμουν 17 χρονών και μαζί με άλλους νεαρούς συχνάζαμε στο οίκημα της ΕΑΛ (Ένωσης Αγωνιστών Λευκωσίας), που ήταν στην Οδό Λεωνίδου, σε μικρή απόσταση από την Πλατεία Σολωμού. Το απόγευμα της συγκέντρωσης Ευδόκα, είχα πάει στην ΕΑΛ και κάποια στιγμή, κάποιοι υπεύθυνοι μας έδωσαν όλους από μια φωτογραφία του Μακαρίου, την οποία κρεμάσαμε με καμάρι στο λαιμό μας και μας είπαν να πάμε στη συγκέντρωση στο Άγαλμα. Ούτε εγώ, ούτε οι άλλοι νεαροί, ξέραμε τι ήταν ακριβώς η συγκέντρωση. Εκεί είχαν συγκεντρωθεί και πολλοί άλλοι άγνωστοι σε μένα και, μαζί όλοι, κάποια στιγμή δόθηκε το σύνθημα και κατευθυνθήκαμε προς την πλατεία. Όταν φτάσαμε και είδα να καταστρέφουν την εξέδρα και να ρίχνουν αυγά και γιαούρτια συγχύστηκα, αισθάνθηκα ντροπή και έσπευσα να εξαφανιστώ. Έβγαλα από το λαιμό μου τη φωτογραφία και σιγά-σιγά πήγαν προς το περίπτερο, που και σήμερα βρίσκεται απέναντι από το χώρο που ήταν τότε στημένη η εξέδρα, την έβαλα στο πεζοδρόμιο και έφυγα.

«Η Δημοκρατία πέθανε»

Η συγκέντρωση διαλύθηκε και η ομιλία δεν έγινε ποτέ.
Ο Τάκης Ευδόκας έστειλε στον Μακάριο επιστολή, αναφέροντας πως εκείνη τη μέρα η δημοκρατία πέθανε. Την ίδια μέρα το ΡΙΚ, ανέφερε ότι ο Τάκης Ευδόκας «ματαίωσε την προεκλογική του συγκέντρωση».

Οι εκλογές της επόμενης ημέρας ανέδειξαν τον μεγάλο νικητή Μακάριο με το συντριπτικό ποσοστό 96.29%. Ο Τάκης Ευδόκας ήξερε πως δεν είχε καμία πιθανότητα να κερδίσει τις εκλογές.
Ωστόσο, όπως δήλωνε «η επιθυμία του ήταν η δημιουργία ισχυρής αντιπολίτευσης στο μονοκομματικό κράτος».

Πληροφορίες: Τάκης Χρ. Ευδόκας, Εγώ είμαι η Κύπρος.